{
  "$schema": "../../09_tools/validators/isnad-map.schema.json",
  "id": "hadith_la_yuhibbuni_illa_mumin",
  "version": 5,
  "updated": "2026-09-20",
  "title": "حديث «لا يحبني إلا مؤمن»: صحة الأصل وحدّ الاستعمال السياسي",
  "subtitle": "صحيح مسلم 131-(78)، مسند الحميدي 58، الترمذي 3736، علل ابن أبي حاتم 2709، علل الدارقطني 363",
  "layout": "tree",
  "theme": "manaqib_qaraba",
  "colorBy": "city",
  "verdict": "الأصل صحيح بجذع الأعمش عن عدي عن زر، وتصريح الأعمش «ثنا عدي» في طريق الحميدي يرفع اعتراض العنعنة في هذا الخبر؛ وجه شعبة هو الغلط عند أبي حاتم، وصوّب الدارقطني حديث عدي. أما الفروع فوق الأعمش فلا تصنع تواتراً، ولا يثبت من المتن وحده نفاق كل مخالف سياسي ولا قصد البخاري من عدم إخراجه",
  "verdictEvidenceRefs": [
    "cit-muslim-78-isnad-matn",
    "cit-humaydi-58-sama",
    "cit-ibn-abi-hatim-2709",
    "cit-daraqutni-363",
    "cit-tirmidhi-3736"
  ],
  "chapter": "02_manuscript/bab_04_factory_riwaya/12f_ikhtiraq_al_sahihayn_uday_wa_habib.md",
  "cards": [
    "05_cards/evidences/evidence-uday-bin-thabit-qass-al-shia-sahihayn.md",
    "05_cards/evidences/evidence-hadith-la-yuhibbuni-illa-mumin-ilal-wa-sarqa-ansar.md",
    "05_cards/narrator_cards/narrator_al_amash.md"
  ],
  "sources": [
    "source-sahih-muslim-abd-al-baqi",
    "source-musnad-al-humaydi-azami-muslim78",
    "source-tirmidhi-3736-love-ali",
    "source-ilal-ibn-abi-hatim-muslim78",
    "source-ilal-al-daraqutni-dar-tayba",
    "source-tahdhib-al-kamal-bashshar-awwad",
    "source-mizan-al-itidal-adi-bin-thabit-digital",
    "source-taqrib-ibn-hajar-amash",
    "source-tarikh-al-islam-dhahabi-al-amash",
    "source-musnad-ahmad-kab-murra-18067"
  ],
  "provenanceVersion": 2,
  "status": "verified_with_limits",
  "evidenceStatus": "incomplete",
  "changelog": [
    {
      "version": 1,
      "date": "2026-09-09",
      "note": "الإصدار الأول: رسم جذع الأعمش عن عدي عن زر وفروع مسلم والترمذي والحميدي، مع توثيق تصريح السماع."
    },
    {
      "version": 2,
      "date": "2026-09-11",
      "note": "ترقية إلى حزمة الأدلة v2: فصلت مسالك مسلم الثلاثة، وفرعي الترمذي والحميدي، ووجه شعبة الذي حكم أبو حاتم بغلطه؛ وربطت تصريح السماع وتصويب الدارقطني وصيغ المتن وحدود التواتر والاستعمال السياسي بإحالاتها. بقيت طبقة الاستقبال وجرد حديث الأنصار وبعض حقول الرواة ديوناً معلنة."
    },
    {
      "version": 3,
      "date": "2026-09-20",
      "note": "تصحيح صفة التحقق في إحالتي مسلم والدارقطني إلى حدود المقابلة الرقمية المسجلة، وإظهار أداء الحميدي ثنا يحيى بن عيسى دون تغيير الحكم المنقول."
    },
    {
      "version": 4,
      "date": "2026-09-20",
      "note": "اختصار الأداء المرئي بعد ملاحظة التراكب، واستعادة يحيى بن عبدك من أصل سؤال2709 الرقمي؛ فصل حكاية السؤال من السماع، وضبط لفظ الترمذي وحد المقابلة الرقمية، ومنع إقفال قيد موافقة البدعة باسم السماع والحفظ."
    },
    {
      "version": 5,
      "date": "2026-09-20",
      "note": "تقييد شارات إحالات تهذيب الكمال الثلاث وتاريخ الإسلام وميزان عدي بحدود سجلاتها: مقابلة رقمية أو إحالة تحتاج المقابلة، لا ادعاء معاينة مطبوعة أو مصورة لم تثبت في الملف."
    }
  ],
  "citations": [
    {
      "id": "cit-muslim-78-isnad-matn",
      "kind": "isnad_matn_context",
      "label": "مسالك مسلم الثلاثة والجذع المشترك",
      "sourceId": "source-sahih-muslim-abd-al-baqi",
      "locator": {
        "display": "صحيح مسلم، تحقيق محمد فؤاد عبد الباقي، ج1، ص86، ح131-(78)",
        "volume": 1,
        "page": 86,
        "hadithNo": "131-(78)"
      },
      "attribution": "مسلم بن الحجاج (ت261هـ)",
      "quote": "حدثنا أبو بكر بن أبي شيبة، حدثنا وكيع وأبو معاوية، عن الأعمش؛ ح وحدثنا يحيى بن يحيى ـ واللفظ له ـ أخبرنا أبو معاوية، عن الأعمش، عن عدي بن ثابت، عن زر، قال: قال علي: والذي فلق الحبة وبرأ النسمة، إنه لعهد النبي الأمي ﷺ إلي: أن لا يحبني إلا مؤمن، ولا يبغضني إلا منافق",
      "summary": "ثلاثة مسالك عليا في مسلم: وكيع وأبو معاوية عن أبي بكر بن أبي شيبة، وأبو معاوية عن يحيى بن يحيى؛ وتلتقي كلها عند الأعمش ثم عدي ثم زر ثم علي.",
      "verification": "discovery_only",
      "limitations": "المقابلة المسجلة نصية رقمية؛ لا تعد مقابلة جديدة لصورة الطبعة."
    },
    {
      "id": "cit-humaydi-58-sama",
      "kind": "isnad_matn_context",
      "label": "تصريح الأعمش بالسماع من عدي في الحديث نفسه",
      "sourceId": "source-musnad-al-humaydi-azami-muslim78",
      "locator": {
        "display": "مسند الحميدي، تحقيق حبيب الرحمن الأعظمي، ج1، ص31، ح58",
        "volume": 1,
        "page": 31,
        "hadithNo": 58
      },
      "attribution": "عبد الله بن الزبير الحميدي (ت219هـ)",
      "quote": "ثنا الأعمش، ثنا عدي بن ثابت، عن زر بن حبيش",
      "summary": "أخرجه الحميدي من طريق يحيى بن عيسى، وساق حديث علي بلفظ الخطاب «لا يحبك إلا مؤمن، ولا يبغضك إلا منافق»؛ وتصريح «ثنا عدي» خاص بهذا الخبر.",
      "verification": "verified_scan"
    },
    {
      "id": "cit-tirmidhi-3736",
      "kind": "isnad_hukm",
      "label": "طريق الترمذي وحكمه",
      "sourceId": "source-tirmidhi-3736-love-ali",
      "locator": {
        "display": "الجامع الكبير للترمذي، تحقيق بشار عواد معروف، ج6، ص94، ح3736",
        "volume": 6,
        "page": 94,
        "hadithNo": 3736
      },
      "attribution": "محمد بن عيسى الترمذي (ت279هـ)",
      "quote": "حدثنا عيسى بن عثمان ابن أخي يحيى بن عيسى الرملي، قال: حدثنا يحيى بن عيسى الرملي، عن الأعمش، عن عدي بن ثابت، عن زر بن حبيش، عن علي... هذا حديث حسن صحيح",
      "summary": "عيسى بن عثمان عن يحيى بن عيسى الرملي عن الأعمش عن عدي عن زر عن علي؛ وهو فرع فوق الأعمش لا أصل مستقل تحته.",
      "verification": "discovery_only",
      "discovery": {
        "provider": "shamela_mac",
        "bookId": "5886",
        "pageId": "6650"
      },
      "limitations": "المقابلة الجديدة رقمية؛ صفحة93 في5886 مقابل94 في سجل الطبعة السابق، يحتاج الفرق مقابلة المصور."
    },
    {
      "id": "cit-ibn-abi-hatim-2709",
      "kind": "illa",
      "label": "أبو حاتم: الغلط في وجه شعبة لا أصل الأعمش",
      "sourceId": "source-ilal-ibn-abi-hatim-muslim78",
      "locator": {
        "display": "علل الحديث لابن أبي حاتم، عناية محب الدين الخطيب، ج2، ص400–401، سؤال 2709",
        "volume": 2,
        "pages": "400–401",
        "itemNo": 2709
      },
      "attribution": "أبو حاتم الرازي (ت277هـ)، برواية ابنه ابن أبي حاتم",
      "quote": "وسألت أبي عن حديث رواه يحيى بن عبدك القزويني، عن حسان بن حسان البصري نزيل مكة، عن شعبة، عن عدي بن ثابت، عن زر بن حبيش، عن علي... والحديث معروف بالأعمش، ومن حديث شعبة غلط",
      "summary": "ورد الحكم جواباً عن رواية حسان بن حسان عن شعبة عن عدي؛ ففصل أبو حاتم الوجه الغلط عن المدار المعروف بالأعمش.",
      "verification": "discovery_only",
      "discovery": {
        "provider": "shamela_mac",
        "bookId": "1749",
        "pageId": "3912–3913"
      },
      "limitations": "العزو2/400–401 للطبعة القديمة بحسب السجل؛ المقابلة الجديدة رقمية في6/509–510 من نسخة1749، ولم تقابل صورة الطبعتين."
    },
    {
      "id": "cit-daraqutni-363",
      "kind": "illa_hukm",
      "label": "الدارقطني: الصحيح عن الأعمش والصواب حديث عدي",
      "sourceId": "source-ilal-al-daraqutni-dar-tayba",
      "locator": {
        "display": "العلل الواردة للدارقطني، تحقيق محفوظ الرحمن السلفي، ج3، ص203–205، سؤال 363",
        "volume": 3,
        "pages": "203–205",
        "itemNo": 363
      },
      "attribution": "علي بن عمر الدارقطني (ت385هـ)",
      "quote": "والصحيح عن وكيع وغيره عن الأعمش عن عدي بن ثابت عن زر... والصواب حديث عدي بن ثابت",
      "summary": "جمع الدارقطني وجوه الاختلاف، ومنها تحويل الطريق إلى عمرو بن مرة عن أبي البختري وإبدال عدي بعاصم عن زر، ثم صوب الجذع الذي أخرجه مسلم.",
      "verification": "discovery_only",
      "limitations": "المقابلة المسجلة نصية رقمية؛ لا تعد مقابلة جديدة لصورة الطبعة."
    },
    {
      "id": "cit-tahdhib-zirr-1976",
      "kind": "rijal_geography",
      "label": "ترجمة زر بن حبيش",
      "sourceId": "source-tahdhib-al-kamal-bashshar-awwad",
      "locator": {
        "display": "تهذيب الكمال، تحقيق بشار عواد معروف، ج9، ص335–338، ترجمة 1976",
        "volume": 9,
        "pages": "335–338",
        "entryNo": 1976
      },
      "attribution": "يوسف بن عبد الرحمن المزي (ت742هـ)",
      "summary": "زر بن حبيش الأسدي الغاضري الكوفي؛ حفظت الترجمة الوصف العلوي في استعمال قديم، ولا يحول ذلك إلى جرح حديثي.",
      "verification": "discovery_only",
      "verificationLimits": "الإحالة الموروثة تحدد ترجمة وصفحات، لكن سجل المصدر الجامع لا يثبت مقابلة هذا الموضع بعينه ولا يودع صورته؛ تبقى المطابقة المباشرة ديناً، ولا ينفي ذلك وجود النص."
    },
    {
      "id": "cit-tahdhib-uday-3883",
      "kind": "rijal_geography",
      "label": "ترجمة عدي بن ثابت",
      "sourceId": "source-tahdhib-al-kamal-bashshar-awwad",
      "locator": {
        "display": "تهذيب الكمال، تحقيق بشار عواد معروف، ج19، ص522–524، ترجمة 3883",
        "volume": 19,
        "pages": "522–524",
        "entryNo": 3883
      },
      "attribution": "يوسف بن عبد الرحمن المزي (ت742هـ)",
      "summary": "عدي بن ثابت الأنصاري الكوفي؛ تعيين بطنه مختلف فيه، فلا يستخرج من النسبة موقف قبلي واحد.",
      "verification": "discovery_only",
      "verificationLimits": "الإحالة الموروثة تحدد ترجمة وصفحات، لكن سجل المصدر الجامع لا يثبت مقابلة هذا الموضع بعينه ولا يودع صورته؛ تبقى المطابقة المباشرة ديناً، ولا ينفي ذلك وجود النص."
    },
    {
      "id": "cit-mizan-uday-5308",
      "kind": "rijal_hukm_madhhab",
      "label": "ترجمة عدي عند الذهبي",
      "sourceId": "source-mizan-al-itidal-adi-bin-thabit-digital",
      "locator": {
        "display": "ميزان الاعتدال، الملف الرقمي الموسوم ج3، ص68، ترجمة 5308؛ بيانات الطبعة موقوفة",
        "volume": 3,
        "page": 68,
        "entryNo": 5308
      },
      "attribution": "محمد بن أحمد الذهبي (ت748هـ)",
      "quote": "عدي بن ثابت. عالم الشيعة وصادقهم وقاصهم وإمام مسجدهم؛ ولو كانت الشيعة مثله لقل شرهم",
      "summary": "جمع الذهبي في الترجمة بين نقل توثيق عدي ووصفه المذهبي؛ وهذا وصف رجالي متأخر لا إثبات لصناعة المتن.",
      "verification": "discovery_only",
      "verificationLimits": "السجل يثبت matched_to_indexed_scan_text في ScribeTools؛ لم يثبت فيه فحص صورة الصفحة مباشرة، وبيانات الطبعة ناقصة. لا تعامل فهرسة النص كمعاينة مصورة."
    },
    {
      "id": "cit-tahdhib-amash-2570",
      "kind": "rijal_geography",
      "label": "ترجمة سليمان الأعمش",
      "sourceId": "source-tahdhib-al-kamal-bashshar-awwad",
      "locator": {
        "display": "تهذيب الكمال، تحقيق بشار عواد معروف، ج12، ص76–77 و87–88، ترجمة 2570",
        "volume": 12,
        "pages": "76–77، 87–88",
        "entryNo": 2570
      },
      "attribution": "يوسف بن عبد الرحمن المزي (ت742هـ)",
      "summary": "سليمان بن مهران الأعمش، مولى بني كاهل من أسد، كوفي؛ النسبة والولاء قرينتا تعريف لا حكم على حديثه.",
      "verification": "discovery_only",
      "verificationLimits": "الإحالة الموروثة تحدد ترجمة وصفحات، لكن سجل المصدر الجامع لا يثبت مقابلة هذا الموضع بعينه ولا يودع صورته؛ تبقى المطابقة المباشرة ديناً، ولا ينفي ذلك وجود النص."
    },
    {
      "id": "cit-taqrib-amash",
      "kind": "rijal_hukm",
      "label": "حكم ابن حجر في الأعمش",
      "sourceId": "source-taqrib-ibn-hajar-amash",
      "locator": {
        "display": "تقريب التهذيب، تحقيق محمد عوامة، ص254، ترجمة سليمان بن مهران",
        "page": 254,
        "entry": "سليمان بن مهران"
      },
      "attribution": "أحمد بن علي ابن حجر العسقلاني (ت852هـ)",
      "quote": "ثقة حافظ، عارف بالقراءات، ورع، لكنه يدلس",
      "verification": "verified_print"
    },
    {
      "id": "cit-tarikh-islam-amash",
      "kind": "rijal_madhhab",
      "label": "تعقب الذهبي وصف الأعمش بالتشيع",
      "sourceId": "source-tarikh-al-islam-dhahabi-al-amash",
      "locator": {
        "display": "تاريخ الإسلام، تحقيق بشار عواد معروف، ج3، ص884–885",
        "volume": 3,
        "pages": "884–885"
      },
      "attribution": "محمد بن أحمد الذهبي (ت748هـ)",
      "summary": "نقل الذهبي وصف التشيع ثم اعترض على ثبوته عن الأعمش ووصفه بأنه صاحب سنة؛ فالموقف الشخصي في هذه الخانة مختلف فيه.",
      "verification": "discovery_only",
      "verificationLimits": "المقابلة المسجلة نص رقمي؛ يصرح سجل المصدر بأن صورة الصفحتين لم تقابل. ليست شهادة معاينة مطبوعة أو مصورة."
    },
    {
      "id": "cit-ahmad-18067-mirror",
      "kind": "mirror_context",
      "label": "مرآة القناة الشامية في خبر سياسي عثماني",
      "sourceId": "source-musnad-ahmad-kab-murra-18067",
      "locator": {
        "display": "مسند أحمد، تحقيق شعيب الأرنؤوط وعادل مرشد وآخرين، ج29، ص608، ح18067",
        "volume": 29,
        "page": 608,
        "hadithNo": 18067
      },
      "attribution": "أحمد بن حنبل (ت241هـ)",
      "summary": "قناة شامية تحفظ احتجاج كعب بن مرة بفضيلة عثمان داخل معسكر معاوية؛ تسجل البيئة هناك أيضاً ولا ترد الرواية بمجردها.",
      "verification": "verified_scan"
    }
  ],
  "riwayat": [
    {
      "id": "riwaya-muslim-wakee",
      "familyId": "family-amash-uday-zirr",
      "label": "مسلم: أبو بكر بن أبي شيبة عن وكيع عن الأعمش",
      "nodePath": [
        "nabi",
        "ali",
        "zirr",
        "uday",
        "amash",
        "wakee",
        "abu_bakr_ibn_abi_shayba",
        "k_muslim"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-muslim-78-isnad-matn",
        "cit-daraqutni-363"
      ],
      "hukmCitationRefs": [
        "cit-muslim-78-isnad-matn",
        "cit-daraqutni-363"
      ],
      "hukm": {
        "value": "صحيح محفوظ",
        "attribution": "إخراج مسلم وتصويب الدارقطني للجذع",
        "citationRefs": [
          "cit-muslim-78-isnad-matn",
          "cit-daraqutni-363"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "riwaya-muslim-abu-muawiya-abu-bakr",
      "familyId": "family-amash-uday-zirr",
      "label": "مسلم: أبو بكر بن أبي شيبة عن أبي معاوية عن الأعمش",
      "nodePath": [
        "nabi",
        "ali",
        "zirr",
        "uday",
        "amash",
        "abu_muawiya",
        "abu_bakr_ibn_abi_shayba",
        "k_muslim"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-muslim-78-isnad-matn",
        "cit-daraqutni-363"
      ],
      "hukmCitationRefs": [
        "cit-muslim-78-isnad-matn",
        "cit-daraqutni-363"
      ],
      "hukm": {
        "value": "صحيح محفوظ",
        "attribution": "إخراج مسلم وتصويب الدارقطني للجذع",
        "citationRefs": [
          "cit-muslim-78-isnad-matn",
          "cit-daraqutni-363"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "riwaya-muslim-abu-muawiya-yahya",
      "familyId": "family-amash-uday-zirr",
      "label": "مسلم: يحيى بن يحيى عن أبي معاوية عن الأعمش",
      "nodePath": [
        "nabi",
        "ali",
        "zirr",
        "uday",
        "amash",
        "abu_muawiya",
        "yahya_ibn_yahya",
        "k_muslim"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-muslim-78-isnad-matn",
        "cit-daraqutni-363"
      ],
      "hukmCitationRefs": [
        "cit-muslim-78-isnad-matn",
        "cit-daraqutni-363"
      ],
      "hukm": {
        "value": "صحيح محفوظ",
        "attribution": "إخراج مسلم وتصويب الدارقطني للجذع",
        "citationRefs": [
          "cit-muslim-78-isnad-matn",
          "cit-daraqutni-363"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "riwaya-tirmidhi-3736",
      "familyId": "family-amash-uday-zirr",
      "label": "الترمذي 3736: عيسى بن عثمان عن يحيى بن عيسى عن الأعمش",
      "nodePath": [
        "nabi",
        "ali",
        "zirr",
        "uday",
        "amash",
        "yahya_ibn_isa",
        "isa_ibn_uthman",
        "k_tirmidhi"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-tirmidhi-3736"
      ],
      "hukmCitationRefs": [
        "cit-tirmidhi-3736"
      ],
      "hukm": {
        "value": "حسن صحيح",
        "attribution": "الترمذي",
        "citationRefs": [
          "cit-tirmidhi-3736"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "riwaya-humaydi-58",
      "familyId": "family-amash-uday-zirr",
      "label": "الحميدي 58: يحيى بن عيسى وتصريح الأعمش بالسماع",
      "nodePath": [
        "nabi",
        "ali",
        "zirr",
        "uday",
        "amash",
        "yahya_ibn_isa",
        "k_humaydi"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-humaydi-58-sama",
        "cit-daraqutni-363"
      ],
      "hukmCitationRefs": [
        "cit-daraqutni-363"
      ]
    },
    {
      "id": "riwaya-shuba-ghalat-2709",
      "familyId": "family-shuba-uday-zirr-maall",
      "label": "حكاية طريق يحيى بن عبدك عن حسان عن شعبة: غلط عند أبي حاتم",
      "nodePath": [
        "nabi",
        "ali",
        "zirr",
        "uday",
        "shuba",
        "hassan_ibn_hassan",
        "yahya_abdak",
        "k_ilal_2709"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-ibn-abi-hatim-2709"
      ],
      "hukmCitationRefs": [
        "cit-ibn-abi-hatim-2709"
      ],
      "hukm": {
        "value": "غلط",
        "attribution": "أبو حاتم الرازي",
        "citationRefs": [
          "cit-ibn-abi-hatim-2709"
        ]
      }
    }
  ],
  "matnVariants": [
    {
      "id": "matn-muslim-qasam-ahd",
      "label": "سياق مسلم بلفظ المتكلم",
      "text": "والذي فلق الحبة وبرأ النسمة، إنه لعهد النبي الأمي ﷺ إلي",
      "role": "context",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-muslim-wakee",
        "riwaya-muslim-abu-muawiya-abu-bakr",
        "riwaya-muslim-abu-muawiya-yahya"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-muslim-78-isnad-matn"
      ]
    },
    {
      "id": "matn-muslim-nucleus",
      "label": "نواة مسلم بلفظ المتكلم",
      "text": "أن لا يحبني إلا مؤمن، ولا يبغضني إلا منافق",
      "role": "nawa",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-muslim-wakee",
        "riwaya-muslim-abu-muawiya-abu-bakr",
        "riwaya-muslim-abu-muawiya-yahya"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-muslim-78-isnad-matn"
      ]
    },
    {
      "id": "matn-humaydi-address",
      "label": "رواية الخطاب عند الحميدي",
      "text": "لا يحبك إلا مؤمن، ولا يبغضك إلا منافق",
      "role": "variant",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-humaydi-58"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-humaydi-58-sama"
      ]
    }
  ],
  "illal": [
    {
      "id": "illa-amash-anana-resolved",
      "kind": "اعتراض عنعنة محلول",
      "target": "edge:edge-uday-amash",
      "label": "تصريح الأعمش بالسماع في الحديث نفسه",
      "statement": "لفظ مسلم «عن عدي»، لكن طريق الحميدي من رواية يحيى بن عيسى يحفظ «ثنا الأعمش، ثنا عدي بن ثابت»؛ لذلك لا تعمل علة عنعنة الأعمش في هذه الحلقة من هذا الخبر.",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-muslim-wakee",
        "riwaya-muslim-abu-muawiya-abu-bakr",
        "riwaya-muslim-abu-muawiya-yahya",
        "riwaya-humaydi-58"
      ],
      "matnRefs": [
        "matn-muslim-nucleus",
        "matn-humaydi-address"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-muslim-78-isnad-matn",
        "cit-humaydi-58-sama"
      ],
      "limitations": "التصريح يعالج هذه الحلقة وهذا الخبر، ولا يلغي وصف الأعمش العام بالتدليس ولا يصحح كل معنعناته."
    },
    {
      "id": "illa-shuba-face-ghalat",
      "kind": "غلط في نسبة الطريق",
      "target": "edge:edge-uday-shuba",
      "label": "وجه شعبة غلط لا علة في أصل الأعمش",
      "statement": "سئل أبو حاتم عن وجه حسان بن حسان عن شعبة عن عدي، فحكم بأن الحديث معروف بالأعمش وأن روايته من حديث شعبة غلط؛ محل الإعلال هذا الفرع البديل.",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-shuba-ghalat-2709"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-ibn-abi-hatim-2709"
      ],
      "limitations": "لا ينقل حكم «غلط» إلى أصل الأعمش الذي سماه أبو حاتم معروفاً."
    },
    {
      "id": "illa-daraqutni-alternative-faces",
      "kind": "اختلاف على الطريق",
      "target": "node:amash",
      "label": "البدائل المعلولة تؤكد تعيين الجذع المحفوظ",
      "statement": "أعل الدارقطني تحويل الطريق إلى عمرو بن مرة عن أبي البختري، وإبدال عدي بعاصم عن زر، ثم قال إن الصحيح عن الأعمش عن عدي عن زر وإن الصواب حديث عدي.",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-muslim-wakee",
        "riwaya-muslim-abu-muawiya-abu-bakr",
        "riwaya-muslim-abu-muawiya-yahya"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-daraqutni-363"
      ],
      "limitations": "الخريطة لا ترسم طبقات الوجوه المعلولة كاملة لأن سجل هذه الجولة يثبت خلاصتها لا جميع أسانيد حكايتها طبقة طبقة."
    }
  ],
  "arguments": [
    {
      "id": "arg-preserved-core",
      "kind": "isnad",
      "statement": "تجتمع رواية مسلم، وتصريح الحميدي بالسماع، وتعيين أبي حاتم للمدار، وتصويب الدارقطني على أن الجذع المحفوظ هو الأعمش عن عدي بن ثابت عن زر عن علي.",
      "targets": [
        "node:amash",
        "node:uday",
        "edge:edge-uday-amash"
      ],
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-muslim-wakee",
        "riwaya-muslim-abu-muawiya-abu-bakr",
        "riwaya-muslim-abu-muawiya-yahya",
        "riwaya-humaydi-58"
      ],
      "illaRefs": [
        "illa-amash-anana-resolved",
        "illa-daraqutni-alternative-faces"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-muslim-78-isnad-matn",
        "cit-humaydi-58-sama",
        "cit-ibn-abi-hatim-2709",
        "cit-daraqutni-363"
      ]
    },
    {
      "id": "arg-shuba-not-origin",
      "kind": "illa",
      "statement": "إعلال وجه شعبة يقوي التمييز بين الطريق المحفوظ والبديل الغلط؛ ولا يصح اقتطاع كلمة «غلط» ونقلها إلى حديث مسلم.",
      "targets": [
        "edge:edge-uday-shuba",
        "riwaya:riwaya-shuba-ghalat-2709"
      ],
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-shuba-ghalat-2709"
      ],
      "illaRefs": [
        "illa-shuba-face-ghalat"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-ibn-abi-hatim-2709"
      ]
    },
    {
      "id": "arg-upper-branches-not-tawatur",
      "kind": "isnad",
      "statement": "مسالك مسلم وفروع الترمذي والحميدي تتعدد فوق الأعمش، لكنها تعود إلى أسرة واحدة تحته؛ فهي انتشار عن المدار لا أصول صحابية أو تابعية مستقلة تثبت التواتر.",
      "targets": [
        "node:amash",
        "riwaya:riwaya-muslim-wakee",
        "riwaya:riwaya-tirmidhi-3736",
        "riwaya:riwaya-humaydi-58"
      ],
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-muslim-wakee",
        "riwaya-muslim-abu-muawiya-abu-bakr",
        "riwaya-muslim-abu-muawiya-yahya",
        "riwaya-tirmidhi-3736",
        "riwaya-humaydi-58"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-muslim-78-isnad-matn",
        "cit-humaydi-58-sama",
        "cit-tirmidhi-3736",
        "cit-daraqutni-363"
      ],
      "limitations": "هذا حكم على الطرق الممثلة في السجل، لا دعوى استقصاء جميع المصنفات والطرق المتأخرة."
    },
    {
      "id": "arg-matn-not-automatic-politics",
      "kind": "matn",
      "statement": "المتن يجعل المحبة علامة إيمان والبغض علامة نفاق، لكنه لا يسمي صفين ولا جيشاً ولا مخالفاً سياسياً؛ ولا يساوي في لفظه بين القتال أو الاجتهاد وبين البغض الباطني.",
      "targets": [
        "matn:matn-muslim-nucleus",
        "matn:matn-humaydi-address"
      ],
      "matnRefs": [
        "matn-muslim-nucleus",
        "matn-humaydi-address"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-muslim-78-isnad-matn",
        "cit-humaydi-58-sama"
      ],
      "limitations": "أول تطبيق سياسي مسمى للمتن طبقة استقبال مستقلة باقية في HOLD_RECEPTION_CORPUS."
    },
    {
      "id": "arg-bukhari-silence-not-illa",
      "kind": "illa",
      "statement": "لا تسجل مصادر الحكم الممثلة قولاً للبخاري يعل هذا الخبر؛ لذلك لا ينشأ حكم نقدي له من مجرد عدم إخراجه في صحيحه.",
      "scope": "sample",
      "targets": [
        "riwaya:riwaya-muslim-wakee"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-muslim-78-isnad-matn",
        "cit-humaydi-58-sama",
        "cit-ibn-abi-hatim-2709",
        "cit-daraqutni-363",
        "cit-tirmidhi-3736"
      ],
      "limitations": "الحكم مقصور على غياب نص إعلال مسمى في العينة المحققة؛ لا يدعي استقصاء كل كلام البخاري ولا يستدل بالسكوت لإثبات تصحيح منسوب إليه."
    },
    {
      "id": "arg-kufi-channel-qabila-limit",
      "kind": "geography",
      "statement": "الجذع المحفوظ كوفي المسار؛ اختلاف النسب والولاء يمنع جعله احتكاراً قبلياً واحداً. أحكام النقاد بالسماع والحفظ لا تستبدل فحص البدعة الشخصية وموافقة هذا الفرد لها؛ ولا يكفي اسم المصر أو التشيع القديم لتشغيل هذا القيد.",
      "scope": "sample",
      "targets": [
        "node:zirr",
        "node:uday",
        "node:amash"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-tahdhib-zirr-1976",
        "cit-tahdhib-uday-3883",
        "cit-mizan-uday-5308",
        "cit-tahdhib-amash-2570",
        "cit-taqrib-amash",
        "cit-tarikh-islam-amash"
      ],
      "limitations": "تعيين بدعة عدي الشخصية وموافقة لفظ هذا الفرد لها يحتاج نصاً خاصاً؛ لا يختلق من وصف عام. المصر والنسب قرينتا بيئة، والمرآة لازمة في كل قناة."
    },
    {
      "id": "arg-political-mirror",
      "kind": "geography",
      "statement": "تطبق المرآة المعيار نفسه على قناة شامية تحفظ خبراً سياسياً في فضل عثمان داخل معسكر معاوية: تسجل البيئة ولا ترد الرواية بها، ثم يفصل أصل الخبر عن تنزيله على الجيش كله.",
      "scope": "sample",
      "targets": [
        "node:uday",
        "node:amash"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-ahmad-18067-mirror"
      ],
      "limitations": "خبر المرآة ليس متابعة لمتن المحبة ولا يزيد طرقه؛ وظيفته اختبار تماثل المنهج فقط."
    }
  ],
  "nodes": [
    {
      "id": "nabi",
      "kind": "nabi",
      "label": "رسول الله ﷺ",
      "sub": "العهد الذي رواه علي",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-muslim-78-isnad-matn",
          "cit-humaydi-58-sama"
        ],
        "sub": [
          "cit-muslim-78-isnad-matn"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "ali",
      "kind": "sahabi",
      "label": "علي بن أبي طالب",
      "sub": "قال: «إنه لعهد النبي الأمي ﷺ إلي»",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-muslim-78-isnad-matn"
        ],
        "sub": [
          "cit-muslim-78-isnad-matn"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "zirr",
      "kind": "rawi",
      "label": "زر بن حبيش",
      "sub": "أسدي غاضري كوفي؛ الوصف العلوي القديم قرينة بيئة لا جرح",
      "city": "kufa",
      "flags": [
        "tashayyu"
      ],
      "card": "05_cards/evidences/evidence-uday-bin-thabit-qass-al-shia-sahihayn.md",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-muslim-78-isnad-matn",
          "cit-tahdhib-zirr-1976"
        ],
        "sub": [
          "cit-tahdhib-zirr-1976"
        ],
        "city": [
          "cit-tahdhib-zirr-1976"
        ],
        "flags": {
          "tashayyu": [
            "cit-tahdhib-zirr-1976"
          ]
        },
        "card": [
          "cit-tahdhib-zirr-1976"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "uday",
      "kind": "madar",
      "label": "عدي بن ثابت",
      "sub": "أنصاري كوفي؛ موثق مع وصف مذهبي، وتعيين بطنه مختلف فيه",
      "hukm": "saduq",
      "city": "kufa",
      "flags": [
        "tashayyu"
      ],
      "card": "05_cards/evidences/evidence-uday-bin-thabit-qass-al-shia-sahihayn.md",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-muslim-78-isnad-matn",
          "cit-tahdhib-uday-3883"
        ],
        "sub": [
          "cit-tahdhib-uday-3883",
          "cit-mizan-uday-5308"
        ],
        "hukm": [
          "cit-mizan-uday-5308"
        ],
        "city": [
          "cit-tahdhib-uday-3883"
        ],
        "flags": {
          "tashayyu": [
            "cit-mizan-uday-5308"
          ]
        },
        "card": [
          "cit-mizan-uday-5308"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "amash",
      "kind": "madar",
      "label": "سليمان الأعمش",
      "sub": "مولى بني كاهل، كوفي؛ وصف التشيع مختلف فيه، وتصريحه بالسماع محفوظ هنا",
      "hukm": "thiqa",
      "city": "kufa",
      "flags": [
        "tadlis"
      ],
      "card": "05_cards/narrator_cards/narrator_al_amash.md",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-muslim-78-isnad-matn",
          "cit-tahdhib-amash-2570"
        ],
        "sub": [
          "cit-tahdhib-amash-2570",
          "cit-tarikh-islam-amash",
          "cit-humaydi-58-sama"
        ],
        "hukm": [
          "cit-taqrib-amash"
        ],
        "city": [
          "cit-tahdhib-amash-2570",
          "cit-taqrib-amash"
        ],
        "flags": {
          "tadlis": [
            "cit-taqrib-amash"
          ]
        },
        "card": [
          "cit-taqrib-amash"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "wakee",
      "kind": "rawi",
      "label": "وكيع بن الجراح",
      "sub": "أحد فرعي أبي بكر بن أبي شيبة عند مسلم",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-muslim-78-isnad-matn"
        ],
        "sub": [
          "cit-muslim-78-isnad-matn"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "abu_muawiya",
      "kind": "rawi",
      "label": "أبو معاوية الضرير",
      "sub": "عنه أبو بكر بن أبي شيبة ويحيى بن يحيى عند مسلم",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-muslim-78-isnad-matn"
        ],
        "sub": [
          "cit-muslim-78-isnad-matn"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "abu_bakr_ibn_abi_shayba",
      "kind": "rawi",
      "label": "أبو بكر بن أبي شيبة",
      "sub": "شيخ مسلم في فرعي وكيع وأبي معاوية",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-muslim-78-isnad-matn"
        ],
        "sub": [
          "cit-muslim-78-isnad-matn"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "yahya_ibn_yahya",
      "kind": "rawi",
      "label": "يحيى بن يحيى",
      "sub": "شيخ مسلم؛ اللفظ له عن أبي معاوية",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-muslim-78-isnad-matn"
        ],
        "sub": [
          "cit-muslim-78-isnad-matn"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "yahya_ibn_isa",
      "kind": "rawi",
      "label": "يحيى بن عيسى الرملي",
      "sub": "فرعا الترمذي والحميدي عن الأعمش",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-humaydi-58-sama",
          "cit-tirmidhi-3736"
        ],
        "sub": [
          "cit-humaydi-58-sama",
          "cit-tirmidhi-3736"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "isa_ibn_uthman",
      "kind": "rawi",
      "label": "عيسى بن عثمان",
      "sub": "شيخ الترمذي في ح3736",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-tirmidhi-3736"
        ],
        "sub": [
          "cit-tirmidhi-3736"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "shuba",
      "kind": "rawi",
      "label": "شعبة بن الحجاج",
      "sub": "نُسب إليه الوجه الذي حكم أبو حاتم بغلطه",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ibn-abi-hatim-2709"
        ],
        "sub": [
          "cit-ibn-abi-hatim-2709"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "hassan_ibn_hassan",
      "kind": "rawi",
      "label": "حسان بن حسان",
      "sub": "راوي الوجه المسؤول عنه عن شعبة",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ibn-abi-hatim-2709"
        ],
        "sub": [
          "cit-ibn-abi-hatim-2709"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "yahya_abdak",
      "kind": "rawi",
      "label": "يحيى بن عبدك القزويني",
      "sub": "راوي الوجه المحكي في سؤال2709",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ibn-abi-hatim-2709"
        ],
        "sub": [
          "cit-ibn-abi-hatim-2709"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "k_muslim",
      "kind": "kitab",
      "label": "صحيح مسلم، ح131-(78)",
      "sub": "ج1، ص86؛ ثلاثة مسالك عليا وجذع واحد",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-muslim-78-isnad-matn"
        ],
        "sub": [
          "cit-muslim-78-isnad-matn"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "k_tirmidhi",
      "kind": "kitab",
      "label": "الترمذي، ح3736",
      "sub": "ج6، ص94؛ حكمه: حسن صحيح",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-tirmidhi-3736"
        ],
        "sub": [
          "cit-tirmidhi-3736"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "k_humaydi",
      "kind": "kitab",
      "label": "مسند الحميدي، ح58",
      "sub": "ج1، ص31؛ موضع تصريح «ثنا عدي»",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-humaydi-58-sama"
        ],
        "sub": [
          "cit-humaydi-58-sama"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "k_ilal_2709",
      "kind": "kitab",
      "label": "علل ابن أبي حاتم، س2709",
      "sub": "ج2، ص400–401؛ وجه شعبة غلط والأصل معروف بالأعمش",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ibn-abi-hatim-2709"
        ],
        "sub": [
          "cit-ibn-abi-hatim-2709"
        ]
      }
    }
  ],
  "edges": [
    {
      "id": "edge-nabi-ali",
      "from": "nabi",
      "to": "ali",
      "note": "عهد النبي إليّ",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-muslim-wakee",
        "riwaya-muslim-abu-muawiya-abu-bakr",
        "riwaya-muslim-abu-muawiya-yahya",
        "riwaya-tirmidhi-3736",
        "riwaya-humaydi-58",
        "riwaya-shuba-ghalat-2709"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "note": [
          "cit-muslim-78-isnad-matn",
          "cit-humaydi-58-sama"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-ali-zirr",
      "from": "ali",
      "to": "zirr",
      "note": "قال علي",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-muslim-wakee",
        "riwaya-muslim-abu-muawiya-abu-bakr",
        "riwaya-muslim-abu-muawiya-yahya",
        "riwaya-tirmidhi-3736",
        "riwaya-humaydi-58",
        "riwaya-shuba-ghalat-2709"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "note": [
          "cit-muslim-78-isnad-matn",
          "cit-humaydi-58-sama",
          "cit-tirmidhi-3736",
          "cit-ibn-abi-hatim-2709"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-zirr-uday",
      "from": "zirr",
      "to": "uday",
      "note": "عن زر",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-muslim-wakee",
        "riwaya-muslim-abu-muawiya-abu-bakr",
        "riwaya-muslim-abu-muawiya-yahya",
        "riwaya-tirmidhi-3736",
        "riwaya-humaydi-58",
        "riwaya-shuba-ghalat-2709"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "note": [
          "cit-muslim-78-isnad-matn",
          "cit-humaydi-58-sama",
          "cit-tirmidhi-3736",
          "cit-ibn-abi-hatim-2709",
          "cit-daraqutni-363"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-uday-amash",
      "from": "uday",
      "to": "amash",
      "note": "عن؛ وللحميدي: ثنا",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-muslim-wakee",
        "riwaya-muslim-abu-muawiya-abu-bakr",
        "riwaya-muslim-abu-muawiya-yahya",
        "riwaya-tirmidhi-3736",
        "riwaya-humaydi-58"
      ],
      "illaRefs": [
        "illa-amash-anana-resolved",
        "illa-daraqutni-alternative-faces"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "note": [
          "cit-muslim-78-isnad-matn",
          "cit-humaydi-58-sama",
          "cit-daraqutni-363"
        ],
        "illaRefs": [
          "cit-humaydi-58-sama",
          "cit-daraqutni-363"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-amash-wakee",
      "from": "amash",
      "to": "wakee",
      "note": "عن",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-muslim-wakee"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "note": [
          "cit-muslim-78-isnad-matn",
          "cit-daraqutni-363"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-amash-abu-muawiya",
      "from": "amash",
      "to": "abu_muawiya",
      "note": "عن",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-muslim-abu-muawiya-abu-bakr",
        "riwaya-muslim-abu-muawiya-yahya"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "note": [
          "cit-muslim-78-isnad-matn"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-wakee-abu-bakr",
      "from": "wakee",
      "to": "abu_bakr_ibn_abi_shayba",
      "note": "حدثنا وكيع",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-muslim-wakee"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "note": [
          "cit-muslim-78-isnad-matn"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-abu-muawiya-abu-bakr",
      "from": "abu_muawiya",
      "to": "abu_bakr_ibn_abi_shayba",
      "note": "حدثنا أبو معاوية",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-muslim-abu-muawiya-abu-bakr"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "note": [
          "cit-muslim-78-isnad-matn"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-abu-muawiya-yahya",
      "from": "abu_muawiya",
      "to": "yahya_ibn_yahya",
      "note": "أخبرنا أبو معاوية",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-muslim-abu-muawiya-yahya"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "note": [
          "cit-muslim-78-isnad-matn"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-abu-bakr-muslim",
      "from": "abu_bakr_ibn_abi_shayba",
      "to": "k_muslim",
      "note": "حدثنا",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-muslim-wakee",
        "riwaya-muslim-abu-muawiya-abu-bakr"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "note": [
          "cit-muslim-78-isnad-matn"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-yahya-muslim",
      "from": "yahya_ibn_yahya",
      "to": "k_muslim",
      "note": "حدثنا؛ اللفظ له",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-muslim-abu-muawiya-yahya"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "note": [
          "cit-muslim-78-isnad-matn"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-amash-yahya-isa",
      "from": "amash",
      "to": "yahya_ibn_isa",
      "note": "عن؛ وللحميدي: ثنا",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-tirmidhi-3736",
        "riwaya-humaydi-58"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "note": [
          "cit-humaydi-58-sama",
          "cit-tirmidhi-3736"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-yahya-isa-isa-uthman",
      "from": "yahya_ibn_isa",
      "to": "isa_ibn_uthman",
      "note": "حدثنا يحيى",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-tirmidhi-3736"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "note": [
          "cit-tirmidhi-3736"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-isa-uthman-tirmidhi",
      "from": "isa_ibn_uthman",
      "to": "k_tirmidhi",
      "note": "حدثنا",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-tirmidhi-3736"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "note": [
          "cit-tirmidhi-3736"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-yahya-isa-humaydi",
      "from": "yahya_ibn_isa",
      "to": "k_humaydi",
      "note": "ثنا",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-humaydi-58"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "note": [
          "cit-humaydi-58-sama"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-uday-shuba",
      "from": "uday",
      "to": "shuba",
      "status": "disputed",
      "note": "عن (وجه معلول)",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-shuba-ghalat-2709"
      ],
      "illaRefs": [
        "illa-shuba-face-ghalat"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-ibn-abi-hatim-2709"
        ],
        "note": [
          "cit-ibn-abi-hatim-2709"
        ],
        "illaRefs": [
          "cit-ibn-abi-hatim-2709"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-shuba-hassan",
      "from": "shuba",
      "to": "hassan_ibn_hassan",
      "status": "disputed",
      "note": "عن (وجه معلول)",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-shuba-ghalat-2709"
      ],
      "illaRefs": [
        "illa-shuba-face-ghalat"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-ibn-abi-hatim-2709"
        ],
        "note": [
          "cit-ibn-abi-hatim-2709"
        ],
        "illaRefs": [
          "cit-ibn-abi-hatim-2709"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-hassan-yahya-abdak",
      "from": "hassan_ibn_hassan",
      "to": "yahya_abdak",
      "status": "disputed",
      "note": "عن (حكاية الطريق)",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-shuba-ghalat-2709"
      ],
      "illaRefs": [
        "illa-shuba-face-ghalat"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-ibn-abi-hatim-2709"
        ],
        "note": [
          "cit-ibn-abi-hatim-2709"
        ],
        "illaRefs": [
          "cit-ibn-abi-hatim-2709"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-yahya-abdak-ilal",
      "from": "yahya_abdak",
      "to": "k_ilal_2709",
      "status": "disputed",
      "note": "حكاية سؤال؛ لا سماع",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-shuba-ghalat-2709"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "note": [
          "cit-ibn-abi-hatim-2709"
        ],
        "status": [
          "cit-ibn-abi-hatim-2709"
        ]
      }
    }
  ]
}
