{
  "$schema": "../../09_tools/validators/isnad-map.schema.json",
  "id": "hadith_lan_yuflih_qawm",
  "version": 1,
  "updated": "2026-09-11",
  "title": "طرق حديث «لن يفلح قوم»: أصل الحسن وأصل ابن جوشن",
  "subtitle": "البخاري 4407، والترمذي 2262، والنسائي 5388، ومسند أحمد 20402 و20474 و20477 و20478",
  "layout": "tree",
  "theme": "jamal_siffin",
  "colorBy": "city",
  "verdict": "يلتقي أصل الحسن وأصل عبد الرحمن بن جوشن عند أبي بكرة؛ فيثبت لفظ النواة بطريق لا يمر بالحسن، ويبقى نزاع السماع مقصورًا على حافة الحسن عن أبي بكرة",
  "verdictEvidenceRefs": [
    "cit-bukhari-4407",
    "cit-tirmidhi-2262",
    "cit-nasai-5388",
    "cit-ahmad-20402",
    "cit-ahmad-20474",
    "cit-ahmad-20477",
    "cit-ahmad-20478",
    "cit-daraqutni-88"
  ],
  "chapter": "02_manuscript/bab_04_factory_riwaya/14c_naqd_ahadith_al_hasan_wa_aisha.md",
  "cards": [
    "05_cards/evidences/hadith-lan-yufliha-qawm-tawzif-jamal.md"
  ],
  "sources": [
    "source-musnad-ahmad-risala-lan-yuflih-qawm",
    "source-sahih-al-bukhari-dar-al-tasil",
    "source-jami-tirmidhi-maruf-lan-yuflih-qawm-2262",
    "source-sunan-nasai-abu-ghudda-lan-yuflih-qawm-5388",
    "source-ilzamat-daraqutni-hasan-abu-bakra-88"
  ],
  "provenanceVersion": 2,
  "status": "verified_with_limits",
  "evidenceStatus": "incomplete",
  "changelog": [
    {
      "version": 1,
      "date": "2026-09-11",
      "note": "الرسم الأول: فصل أصل عبد الرحمن بن جوشن عن أصل الحسن، وتمثيل فروع عوف وحميد ومبارك، وقصر نزاع السماع على حافة الحسن عن أبي بكرة."
    }
  ],
  "citations": [
    {
      "id": "cit-bukhari-4407",
      "kind": "isnad_matn_context",
      "label": "طريق عوف وسياقا فارس والجمل",
      "sourceId": "source-sahih-al-bukhari-dar-al-tasil",
      "locator": {
        "display": "صحيح البخاري، طبعة دار التأصيل، ج5، ص463، ح4407؛ وهو ح4425 في الترقيم المشهور",
        "volume": 5,
        "page": 463,
        "hadithNo": "4407/4425"
      },
      "attribution": "محمد بن إسماعيل البخاري (ت256هـ)",
      "summary": "عثمان بن الهيثم عن عوف عن الحسن عن أبي بكرة؛ وفيه سبب فارس واستذكار أبي بكرة للكلمة أيام الجمل.",
      "verification": "verified_scan"
    },
    {
      "id": "cit-tirmidhi-2262",
      "kind": "isnad_matn_hukm_context",
      "label": "طريق حميد وحكم الترمذي وسياق البصرة",
      "sourceId": "source-jami-tirmidhi-maruf-lan-yuflih-qawm-2262",
      "locator": {
        "display": "الجامع الكبير للترمذي، تحقيق بشار عواد معروف، ج4، ص111–112، ح2262",
        "volume": 4,
        "pages": "111–112",
        "hadithNo": 2262
      },
      "attribution": "محمد بن عيسى الترمذي (ت279هـ)",
      "summary": "محمد بن المثنى عن خالد بن الحارث عن حميد الطويل عن الحسن عن أبي بكرة؛ وفيه سبب فارس وقدوم عائشة البصرة، وحكم الترمذي في النص المثبت: هذا حديث صحيح؛ وفي نسخة م: حسن صحيح.",
      "verification": "verified_scan"
    },
    {
      "id": "cit-nasai-5388",
      "kind": "parallel_witness",
      "label": "طريق حميد نفسه عند النسائي",
      "sourceId": "source-sunan-nasai-abu-ghudda-lan-yuflih-qawm-5388",
      "locator": {
        "display": "المجتبى للنسائي، باعتناء وترقيم عبد الفتاح أبو غدة، ج8، ص227، ح5388",
        "volume": 8,
        "page": 227,
        "hadithNo": 5388
      },
      "attribution": "أحمد بن شعيب النسائي (ت303هـ)",
      "summary": "محمد بن المثنى عن خالد بن الحارث عن حميد عن الحسن عن أبي بكرة؛ وفيه سبب هلاك كسرى وتولية ابنته، من غير جملة قدوم عائشة البصرة.",
      "verification": "verified_scan"
    },
    {
      "id": "cit-ahmad-20402",
      "kind": "isnad_matn_hukm",
      "label": "فرع يحيى القطان عن عيينة",
      "sourceId": "source-musnad-ahmad-risala-lan-yuflih-qawm",
      "locator": {
        "display": "مسند أحمد، تحقيق شعيب الأرنؤوط وآخرين، ج34، ص43، ح20402",
        "volume": 34,
        "page": 43,
        "hadithNo": 20402
      },
      "attribution": "أحمد بن حنبل (ت241هـ)",
      "summary": "يحيى بن سعيد القطان عن عيينة بن عبد الرحمن عن أبيه عبد الرحمن بن جوشن عن أبي بكرة؛ ولفظه: لن يفلح قوم أسندوا أمرهم إلى امرأة، وصحح محققو المسند إسناده.",
      "verification": "verified_scan"
    },
    {
      "id": "cit-ahmad-20474",
      "kind": "parallel_witness_hukm",
      "label": "فرع محمد بن بكر عن عيينة",
      "sourceId": "source-musnad-ahmad-risala-lan-yuflih-qawm",
      "locator": {
        "display": "مسند أحمد، تحقيق شعيب الأرنؤوط وآخرين، ج34، ص120، ح20474",
        "volume": 34,
        "page": 120,
        "hadithNo": 20474
      },
      "attribution": "أحمد بن حنبل (ت241هـ)",
      "summary": "محمد بن بكر البرساني عن عيينة بن عبد الرحمن عن أبيه عن أبي بكرة؛ ولفظه: لن يفلح قوم أسندوا أمرهم إلى امرأة، وصحح محققو المسند إسناده.",
      "verification": "verified_scan"
    },
    {
      "id": "cit-ahmad-20477",
      "kind": "parallel_witness_hukm",
      "label": "فرع يزيد بن هارون عن عيينة",
      "sourceId": "source-musnad-ahmad-risala-lan-yuflih-qawm",
      "locator": {
        "display": "مسند أحمد، تحقيق شعيب الأرنؤوط وآخرين، ج34، ص121–122، ح20477",
        "volume": 34,
        "pages": "121–122",
        "hadithNo": 20477
      },
      "attribution": "أحمد بن حنبل (ت241هـ)",
      "summary": "يزيد بن هارون عن عيينة بن عبد الرحمن عن أبيه عن أبي بكرة؛ ولفظه: لا يفلح قوم أسندوا أمرهم إلى امرأة، وصحح محققو المسند إسناده.",
      "verification": "verified_scan"
    },
    {
      "id": "cit-ahmad-20478",
      "kind": "parallel_witness_hukm",
      "label": "فرع مبارك بن فضالة عن الحسن",
      "sourceId": "source-musnad-ahmad-risala-lan-yuflih-qawm",
      "locator": {
        "display": "مسند أحمد، تحقيق شعيب الأرنؤوط وآخرين، ج34، ص122، ح20478",
        "volume": 34,
        "page": 122,
        "hadithNo": 20478
      },
      "attribution": "أحمد بن حنبل (ت241هـ)",
      "summary": "يزيد بن هارون عن مبارك بن فضالة عن الحسن عن أبي بكرة؛ ولفظه: لا يفلح قوم تملكهم امرأة. حكم محققي المسند: الحديث صحيح، وهذا الإسناد حسن من أجل مبارك بن فضالة، وهو متابع.",
      "verification": "verified_scan"
    },
    {
      "id": "cit-daraqutni-88",
      "kind": "isnad_illa",
      "label": "اعتراض الدارقطني على سماع الحسن من أبي بكرة",
      "sourceId": "source-ilzamat-daraqutni-hasan-abu-bakra-88",
      "locator": {
        "display": "الإلزامات والتتبع للدارقطني، تحقيق مقبل الوادعي، ص223، ح88",
        "page": 223,
        "item": 88
      },
      "attribution": "علي بن عمر الدارقطني (ت385هـ)",
      "quote": "والحسن لا يروي إلا عن الأحنف عن أبي بكرة",
      "verification": "verified_scan"
    }
  ],
  "riwayat": [
    {
      "id": "riwaya-bukhari-4407",
      "familyId": "family-abu-bakra-al-hasan",
      "label": "البخاري 4407، طريق عوف",
      "nodePath": [
        "nabi",
        "abu_bakra",
        "hasan_basri",
        "awf_al_arabi",
        "uthman_ibn_al_haytham",
        "bukhari_4407"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-bukhari-4407"
      ],
      "hukmCitationRefs": [
        "cit-bukhari-4407"
      ],
      "matnVariants": [
        {
          "id": "matn-bukhari-nawa",
          "text": "لن يفلح قوم ولوا أمرهم امرأة",
          "role": "nawa",
          "citationRefs": [
            "cit-bukhari-4407"
          ]
        },
        {
          "id": "matn-bukhari-fars",
          "text": "بلغ رسول الله ﷺ أن أهل فارس ملكوا عليهم بنت كسرى",
          "role": "context",
          "citationRefs": [
            "cit-bukhari-4407"
          ]
        },
        {
          "id": "matn-bukhari-jamal",
          "text": "استذكر أبو بكرة الكلمة أيام الجمل بعدما كاد أن يقاتل مع أصحاب الجمل",
          "role": "context",
          "citationRefs": [
            "cit-bukhari-4407"
          ]
        }
      ],
      "hukm": {
        "value": "صحيح",
        "attribution": "إخراج البخاري",
        "citationRefs": [
          "cit-bukhari-4407"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "riwaya-tirmidhi-2262",
      "familyId": "family-abu-bakra-al-hasan",
      "label": "الترمذي 2262، طريق حميد",
      "nodePath": [
        "nabi",
        "abu_bakra",
        "hasan_basri",
        "humayd_al_tawil",
        "khalid_ibn_al_harith",
        "muhammad_ibn_al_muthanna",
        "tirmidhi_2262"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-tirmidhi-2262"
      ],
      "hukmCitationRefs": [
        "cit-tirmidhi-2262"
      ],
      "matnVariants": [
        {
          "id": "matn-tirmidhi-nawa",
          "text": "لن يفلح قوم ولوا أمرهم امرأة",
          "role": "nawa",
          "citationRefs": [
            "cit-tirmidhi-2262"
          ]
        },
        {
          "id": "matn-tirmidhi-fars",
          "text": "لما هلك كسرى سأل النبي ﷺ من استخلفوا، فقيل: ابنته",
          "role": "context",
          "citationRefs": [
            "cit-tirmidhi-2262"
          ]
        },
        {
          "id": "matn-tirmidhi-basra",
          "text": "قال أبو بكرة: فلما قدمت عائشة البصرة ذكرت قول رسول الله ﷺ فعصمني الله به",
          "role": "context",
          "citationRefs": [
            "cit-tirmidhi-2262"
          ]
        }
      ],
      "hukm": {
        "value": "صحيح",
        "attribution": "الترمذي؛ وفي نسخة م: حسن صحيح",
        "citationRefs": [
          "cit-tirmidhi-2262"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "riwaya-nasai-5388",
      "familyId": "family-abu-bakra-al-hasan",
      "label": "النسائي 5388، طريق حميد",
      "nodePath": [
        "nabi",
        "abu_bakra",
        "hasan_basri",
        "humayd_al_tawil",
        "khalid_ibn_al_harith",
        "muhammad_ibn_al_muthanna",
        "nasai_5388"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-nasai-5388"
      ],
      "matnVariants": [
        {
          "id": "matn-nasai-nawa",
          "text": "لن يفلح قوم ولوا أمرهم امرأة",
          "role": "nawa",
          "citationRefs": [
            "cit-nasai-5388"
          ]
        },
        {
          "id": "matn-nasai-fars",
          "text": "لما هلك كسرى سأل النبي ﷺ من استخلفوا، فقيل: بنته",
          "role": "context",
          "citationRefs": [
            "cit-nasai-5388"
          ]
        }
      ]
    },
    {
      "id": "riwaya-ahmad-20478",
      "familyId": "family-abu-bakra-al-hasan",
      "label": "أحمد 20478، طريق مبارك",
      "nodePath": [
        "nabi",
        "abu_bakra",
        "hasan_basri",
        "mubarak_ibn_fadala",
        "yazid_ibn_harun_mubarak",
        "ahmad_20478"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-ahmad-20478"
      ],
      "hukmCitationRefs": [
        "cit-ahmad-20478"
      ],
      "matnVariants": [
        {
          "id": "matn-ahmad-20478",
          "text": "لا يفلح قوم تملكهم امرأة",
          "role": "variant",
          "citationRefs": [
            "cit-ahmad-20478"
          ]
        }
      ],
      "hukm": {
        "value": "الحديث صحيح، وهذا الإسناد حسن",
        "attribution": "محققو المسند؛ من أجل مبارك بن فضالة، وهو متابع",
        "citationRefs": [
          "cit-ahmad-20478"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "riwaya-ahmad-20402",
      "familyId": "family-abu-bakra-ibn-jawshan",
      "label": "أحمد 20402، فرع يحيى القطان",
      "nodePath": [
        "nabi",
        "abu_bakra",
        "abd_al_rahman_ibn_jawshan",
        "uyayna_ibn_abd_al_rahman",
        "yahya_ibn_said_al_qattan",
        "ahmad_20402"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-ahmad-20402"
      ],
      "hukmCitationRefs": [
        "cit-ahmad-20402"
      ],
      "matnVariants": [
        {
          "id": "matn-ahmad-20402",
          "text": "لن يفلح قوم أسندوا أمرهم إلى امرأة",
          "role": "nawa",
          "citationRefs": [
            "cit-ahmad-20402"
          ]
        }
      ],
      "hukm": {
        "value": "إسناده صحيح",
        "attribution": "محققو المسند",
        "citationRefs": [
          "cit-ahmad-20402"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "riwaya-ahmad-20474",
      "familyId": "family-abu-bakra-ibn-jawshan",
      "label": "أحمد 20474، فرع محمد بن بكر",
      "nodePath": [
        "nabi",
        "abu_bakra",
        "abd_al_rahman_ibn_jawshan",
        "uyayna_ibn_abd_al_rahman",
        "muhammad_ibn_bakr_al_bursani",
        "ahmad_20474"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-ahmad-20474"
      ],
      "hukmCitationRefs": [
        "cit-ahmad-20474"
      ],
      "matnVariants": [
        {
          "id": "matn-ahmad-20474",
          "text": "لن يفلح قوم أسندوا أمرهم إلى امرأة",
          "role": "nawa",
          "citationRefs": [
            "cit-ahmad-20474"
          ]
        }
      ],
      "hukm": {
        "value": "إسناده صحيح",
        "attribution": "محققو المسند",
        "citationRefs": [
          "cit-ahmad-20474"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "riwaya-ahmad-20477",
      "familyId": "family-abu-bakra-ibn-jawshan",
      "label": "أحمد 20477، فرع يزيد بن هارون",
      "nodePath": [
        "nabi",
        "abu_bakra",
        "abd_al_rahman_ibn_jawshan",
        "uyayna_ibn_abd_al_rahman",
        "yazid_ibn_harun_uyayna",
        "ahmad_20477"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-ahmad-20477"
      ],
      "hukmCitationRefs": [
        "cit-ahmad-20477"
      ],
      "matnVariants": [
        {
          "id": "matn-ahmad-20477",
          "text": "لا يفلح قوم أسندوا أمرهم إلى امرأة",
          "role": "variant",
          "citationRefs": [
            "cit-ahmad-20477"
          ]
        }
      ],
      "hukm": {
        "value": "إسناده صحيح",
        "attribution": "محققو المسند",
        "citationRefs": [
          "cit-ahmad-20477"
        ]
      }
    }
  ],
  "matnVariants": [],
  "illal": [
    {
      "id": "illa-hasan-sama-abu-bakra",
      "kind": "samaa",
      "label": "نزاع سماع الحسن من أبي بكرة",
      "statement": "اعترض الدارقطني على الوصل المباشر، ورأى أن الحسن لا يروي عن أبي بكرة إلا بواسطة الأحنف؛ والخلاف خاص بهذه الحافة ولا يدخل طريق عبد الرحمن بن جوشن.",
      "subject": {
        "kind": "edge",
        "id": "edge-abu-bakra-hasan"
      },
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-bukhari-4407",
        "riwaya-tirmidhi-2262",
        "riwaya-nasai-5388",
        "riwaya-ahmad-20478"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-daraqutni-88",
        "cit-bukhari-4407",
        "cit-tirmidhi-2262",
        "cit-nasai-5388",
        "cit-ahmad-20478"
      ],
      "certainty": "documented_dispute",
      "effect": "يقيّد تقويم جذع الحسن ولا يعل طريق ابن جوشن المستقل عنه"
    }
  ],
  "arguments": [
    {
      "id": "arg-two-stems-one-sahabi",
      "kind": "isnad",
      "label": "أصلان تحت صحابي واحد",
      "statement": "تظهر في العينة قناتان عن أبي بكرة: الحسن البصري، وعبد الرحمن بن جوشن؛ وتتفرع الثانية عن عيينة إلى ثلاثة من شيوخ أحمد.",
      "scope": "sample",
      "targets": [
        "edge:edge-abu-bakra-hasan",
        "edge:edge-abu-bakra-abd-al-rahman",
        "node:hasan_basri",
        "node:uyayna_ibn_abd_al_rahman"
      ],
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-bukhari-4407",
        "riwaya-tirmidhi-2262",
        "riwaya-nasai-5388",
        "riwaya-ahmad-20478",
        "riwaya-ahmad-20402",
        "riwaya-ahmad-20474",
        "riwaya-ahmad-20477"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-bukhari-4407",
        "cit-tirmidhi-2262",
        "cit-nasai-5388",
        "cit-ahmad-20478",
        "cit-ahmad-20402",
        "cit-ahmad-20474",
        "cit-ahmad-20477"
      ],
      "limitations": "الاستقلال واقع تحت أبي بكرة لا في الأصل الصحابي؛ ولا تدعي الخريطة استقصاء كل مخارج الحديث."
    },
    {
      "id": "arg-independent-stem-protects-core",
      "kind": "illa",
      "label": "حد أثر نزاع السماع",
      "statement": "طريق عبد الرحمن بن جوشن عن أبي بكرة لا يمر بالحسن؛ لذلك لا ينتقل إليه نزاع سماع الحسن من أبي بكرة، وتبقى النواة محفوظة خارج جذع الحسن في هذه العينة.",
      "targets": [
        "edge:edge-abu-bakra-abd-al-rahman",
        "riwaya:riwaya-ahmad-20402",
        "riwaya:riwaya-ahmad-20474",
        "riwaya:riwaya-ahmad-20477"
      ],
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ahmad-20402",
        "riwaya-ahmad-20474",
        "riwaya-ahmad-20477"
      ],
      "illaRefs": [
        "illa-hasan-sama-abu-bakra"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-ahmad-20402",
        "cit-ahmad-20474",
        "cit-ahmad-20477",
        "cit-daraqutni-88"
      ],
      "limitations": "هذا يثبت أصل النواة من صحابيها نفسه، ولا يثبت أن سياق فارس أو تطبيق الجمل وردا في طريق ابن جوشن."
    },
    {
      "id": "arg-context-distribution",
      "kind": "matn",
      "label": "توزع النواة والسياق",
      "statement": "يحمل طريقا عوف وحميد سبب فارس، ويحمل البخاري والترمذي تطبيق أبي بكرة على الجمل أو قدوم عائشة البصرة؛ أما فروع ابن جوشن الممثلة فتحمل النواة المختصرة وحدها.",
      "scope": "sample",
      "targets": [
        "riwaya:riwaya-bukhari-4407",
        "riwaya:riwaya-tirmidhi-2262",
        "riwaya:riwaya-nasai-5388",
        "riwaya:riwaya-ahmad-20402",
        "riwaya:riwaya-ahmad-20474",
        "riwaya:riwaya-ahmad-20477"
      ],
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-bukhari-4407",
        "riwaya-tirmidhi-2262",
        "riwaya-nasai-5388",
        "riwaya-ahmad-20402",
        "riwaya-ahmad-20474",
        "riwaya-ahmad-20477"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-bukhari-4407",
        "cit-tirmidhi-2262",
        "cit-nasai-5388",
        "cit-ahmad-20402",
        "cit-ahmad-20474",
        "cit-ahmad-20477"
      ],
      "limitations": "الحكم مقصور على الألفاظ والمخارج الممثلة، ولا ينفي ورود سياق موسع في مخرج آخر لم يدخل الخريطة."
    }
  ],
  "nodes": [
    {
      "id": "nabi",
      "kind": "nabi",
      "label": "رسول الله ﷺ",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-bukhari-4407",
          "cit-tirmidhi-2262",
          "cit-nasai-5388",
          "cit-ahmad-20402",
          "cit-ahmad-20474",
          "cit-ahmad-20477",
          "cit-ahmad-20478"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "abu_bakra",
      "kind": "sahabi",
      "label": "أبو بكرة نفيع بن الحارث",
      "sub": "الأصل الصحابي الذي تلتقي عنده القناتان",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-bukhari-4407",
          "cit-tirmidhi-2262",
          "cit-nasai-5388",
          "cit-ahmad-20402",
          "cit-ahmad-20474",
          "cit-ahmad-20477",
          "cit-ahmad-20478"
        ],
        "sub": [
          "cit-bukhari-4407",
          "cit-ahmad-20402"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "hasan_basri",
      "kind": "madar",
      "label": "الحسن البصري",
      "sub": "جذع عوف وحميد ومبارك؛ حافة السماع قبله محل نزاع",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-bukhari-4407",
          "cit-tirmidhi-2262",
          "cit-nasai-5388",
          "cit-ahmad-20478"
        ],
        "sub": [
          "cit-bukhari-4407",
          "cit-tirmidhi-2262",
          "cit-nasai-5388",
          "cit-ahmad-20478",
          "cit-daraqutni-88"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "awf_al_arabi",
      "kind": "rawi",
      "label": "عوف بن أبي جميلة الأعرابي",
      "sub": "فرع البخاري",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-bukhari-4407"
        ],
        "sub": [
          "cit-bukhari-4407"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "uthman_ibn_al_haytham",
      "kind": "rawi",
      "label": "عثمان بن الهيثم",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-bukhari-4407"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "bukhari_4407",
      "kind": "kitab",
      "label": "صحيح البخاري 4407",
      "sub": "4425 في الترقيم المشهور؛ فارس والجمل",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-bukhari-4407"
        ],
        "sub": [
          "cit-bukhari-4407"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "humayd_al_tawil",
      "kind": "rawi",
      "label": "حميد الطويل",
      "sub": "فرع الترمذي والنسائي",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-tirmidhi-2262",
          "cit-nasai-5388"
        ],
        "sub": [
          "cit-tirmidhi-2262",
          "cit-nasai-5388"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "khalid_ibn_al_harith",
      "kind": "rawi",
      "label": "خالد بن الحارث",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-tirmidhi-2262",
          "cit-nasai-5388"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "muhammad_ibn_al_muthanna",
      "kind": "rawi",
      "label": "محمد بن المثنى",
      "sub": "شيخ الترمذي والنسائي في هذا الطريق",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-tirmidhi-2262",
          "cit-nasai-5388"
        ],
        "sub": [
          "cit-tirmidhi-2262",
          "cit-nasai-5388"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "tirmidhi_2262",
      "kind": "kitab",
      "label": "الترمذي 2262",
      "sub": "صحيح؛ وفي نسخة م: حسن صحيح؛ فارس وقدوم عائشة البصرة",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-tirmidhi-2262"
        ],
        "sub": [
          "cit-tirmidhi-2262"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "nasai_5388",
      "kind": "kitab",
      "label": "النسائي 5388",
      "sub": "سبب فارس والنواة، بلا جملة البصرة",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-nasai-5388"
        ],
        "sub": [
          "cit-nasai-5388"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "mubarak_ibn_fadala",
      "kind": "rawi",
      "label": "مبارك بن فضالة",
      "sub": "فرع أحمد 20478 عن الحسن",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ahmad-20478"
        ],
        "sub": [
          "cit-ahmad-20478"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "yazid_ibn_harun_mubarak",
      "kind": "rawi",
      "label": "يزيد بن هارون",
      "sub": "الرجل نفسه؛ علبة طريق مبارك",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ahmad-20478"
        ],
        "sub": [
          "cit-ahmad-20478"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "ahmad_20478",
      "kind": "kitab",
      "label": "مسند أحمد 20478",
      "sub": "لا يفلح قوم تملكهم امرأة؛ الحديث صحيح، وإسناده حسن",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ahmad-20478"
        ],
        "sub": [
          "cit-ahmad-20478"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "abd_al_rahman_ibn_jawshan",
      "kind": "rawi",
      "label": "عبد الرحمن بن جوشن",
      "sub": "يروي عن أبي بكرة مباشرة؛ أصل لا يمر بالحسن",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ahmad-20402",
          "cit-ahmad-20474",
          "cit-ahmad-20477"
        ],
        "sub": [
          "cit-ahmad-20402",
          "cit-ahmad-20474",
          "cit-ahmad-20477"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "uyayna_ibn_abd_al_rahman",
      "kind": "madar",
      "label": "عيينة بن عبد الرحمن بن جوشن",
      "sub": "عن أبيه؛ تتفرع عنه مخارج يحيى ومحمد ويزيد",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ahmad-20402",
          "cit-ahmad-20474",
          "cit-ahmad-20477"
        ],
        "sub": [
          "cit-ahmad-20402",
          "cit-ahmad-20474",
          "cit-ahmad-20477"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "yahya_ibn_said_al_qattan",
      "kind": "rawi",
      "label": "يحيى بن سعيد القطان",
      "sub": "فرع أحمد 20402",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ahmad-20402"
        ],
        "sub": [
          "cit-ahmad-20402"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "muhammad_ibn_bakr_al_bursani",
      "kind": "rawi",
      "label": "محمد بن بكر البرساني",
      "sub": "فرع أحمد 20474",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ahmad-20474"
        ],
        "sub": [
          "cit-ahmad-20474"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "yazid_ibn_harun_uyayna",
      "kind": "rawi",
      "label": "يزيد بن هارون",
      "sub": "الرجل نفسه؛ علبة طريق عيينة",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ahmad-20477"
        ],
        "sub": [
          "cit-ahmad-20477"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "ahmad_20402",
      "kind": "kitab",
      "label": "مسند أحمد 20402",
      "sub": "أسندوا أمرهم إلى امرأة؛ إسناده صحيح",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ahmad-20402"
        ],
        "sub": [
          "cit-ahmad-20402"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "ahmad_20474",
      "kind": "kitab",
      "label": "مسند أحمد 20474",
      "sub": "أسندوا أمرهم إلى امرأة؛ إسناده صحيح",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ahmad-20474"
        ],
        "sub": [
          "cit-ahmad-20474"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "ahmad_20477",
      "kind": "kitab",
      "label": "مسند أحمد 20477",
      "sub": "لا يفلح قوم أسندوا أمرهم إلى امرأة؛ إسناده صحيح",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ahmad-20477"
        ],
        "sub": [
          "cit-ahmad-20477"
        ]
      }
    }
  ],
  "edges": [
    {
      "id": "edge-nabi-abu-bakra",
      "from": "nabi",
      "to": "abu_bakra",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-bukhari-4407",
        "riwaya-tirmidhi-2262",
        "riwaya-nasai-5388",
        "riwaya-ahmad-20478",
        "riwaya-ahmad-20402",
        "riwaya-ahmad-20474",
        "riwaya-ahmad-20477"
      ]
    },
    {
      "id": "edge-abu-bakra-hasan",
      "from": "abu_bakra",
      "to": "hasan_basri",
      "status": "disputed",
      "note": "نزاع السماع مقصور على هذه الحافة",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-bukhari-4407",
        "riwaya-tirmidhi-2262",
        "riwaya-nasai-5388",
        "riwaya-ahmad-20478"
      ],
      "illaRefs": [
        "illa-hasan-sama-abu-bakra"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-daraqutni-88",
          "cit-bukhari-4407",
          "cit-tirmidhi-2262",
          "cit-nasai-5388",
          "cit-ahmad-20478"
        ],
        "note": [
          "cit-daraqutni-88",
          "cit-ahmad-20402",
          "cit-ahmad-20474",
          "cit-ahmad-20477"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-hasan-awf",
      "from": "hasan_basri",
      "to": "awf_al_arabi",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-bukhari-4407"
      ]
    },
    {
      "id": "edge-awf-uthman",
      "from": "awf_al_arabi",
      "to": "uthman_ibn_al_haytham",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-bukhari-4407"
      ]
    },
    {
      "id": "edge-uthman-bukhari",
      "from": "uthman_ibn_al_haytham",
      "to": "bukhari_4407",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-bukhari-4407"
      ]
    },
    {
      "id": "edge-hasan-humayd",
      "from": "hasan_basri",
      "to": "humayd_al_tawil",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-tirmidhi-2262",
        "riwaya-nasai-5388"
      ]
    },
    {
      "id": "edge-humayd-khalid",
      "from": "humayd_al_tawil",
      "to": "khalid_ibn_al_harith",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-tirmidhi-2262",
        "riwaya-nasai-5388"
      ]
    },
    {
      "id": "edge-khalid-muhammad",
      "from": "khalid_ibn_al_harith",
      "to": "muhammad_ibn_al_muthanna",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-tirmidhi-2262",
        "riwaya-nasai-5388"
      ]
    },
    {
      "id": "edge-muhammad-tirmidhi",
      "from": "muhammad_ibn_al_muthanna",
      "to": "tirmidhi_2262",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-tirmidhi-2262"
      ]
    },
    {
      "id": "edge-muhammad-nasai",
      "from": "muhammad_ibn_al_muthanna",
      "to": "nasai_5388",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-nasai-5388"
      ]
    },
    {
      "id": "edge-hasan-mubarak",
      "from": "hasan_basri",
      "to": "mubarak_ibn_fadala",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ahmad-20478"
      ]
    },
    {
      "id": "edge-mubarak-yazid",
      "from": "mubarak_ibn_fadala",
      "to": "yazid_ibn_harun_mubarak",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ahmad-20478"
      ]
    },
    {
      "id": "edge-yazid-mubarak-ahmad",
      "from": "yazid_ibn_harun_mubarak",
      "to": "ahmad_20478",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ahmad-20478"
      ]
    },
    {
      "id": "edge-abu-bakra-abd-al-rahman",
      "from": "abu_bakra",
      "to": "abd_al_rahman_ibn_jawshan",
      "note": "أصل مستقل عن الحسن",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ahmad-20402",
        "riwaya-ahmad-20474",
        "riwaya-ahmad-20477"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "note": [
          "cit-ahmad-20402",
          "cit-ahmad-20474",
          "cit-ahmad-20477"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-abd-al-rahman-uyayna",
      "from": "abd_al_rahman_ibn_jawshan",
      "to": "uyayna_ibn_abd_al_rahman",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ahmad-20402",
        "riwaya-ahmad-20474",
        "riwaya-ahmad-20477"
      ]
    },
    {
      "id": "edge-uyayna-yahya",
      "from": "uyayna_ibn_abd_al_rahman",
      "to": "yahya_ibn_said_al_qattan",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ahmad-20402"
      ]
    },
    {
      "id": "edge-yahya-ahmad-20402",
      "from": "yahya_ibn_said_al_qattan",
      "to": "ahmad_20402",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ahmad-20402"
      ]
    },
    {
      "id": "edge-uyayna-muhammad",
      "from": "uyayna_ibn_abd_al_rahman",
      "to": "muhammad_ibn_bakr_al_bursani",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ahmad-20474"
      ]
    },
    {
      "id": "edge-muhammad-ahmad-20474",
      "from": "muhammad_ibn_bakr_al_bursani",
      "to": "ahmad_20474",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ahmad-20474"
      ]
    },
    {
      "id": "edge-uyayna-yazid",
      "from": "uyayna_ibn_abd_al_rahman",
      "to": "yazid_ibn_harun_uyayna",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ahmad-20477"
      ]
    },
    {
      "id": "edge-yazid-ahmad-20477",
      "from": "yazid_ibn_harun_uyayna",
      "to": "ahmad_20477",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ahmad-20477"
      ]
    }
  ]
}
