{
  "$schema": "../../09_tools/validators/isnad-map.schema.json",
  "id": "hadith_safina",
  "version": 2,
  "updated": "2026-09-16",
  "title": "طرق حديث سفينة «الخلافة ثلاثون سنة»: أربعة فروع تحت مدار واحد",
  "subtitle": "من فصل «حديث سفينة: أربعة أصوات في نص واحد» — الترمذي 2375، أبو داود 4646–4647، أحمد 21919 و21928",
  "layout": "tree",
  "theme": "khilafa_siyasa",
  "colorBy": "hukm",
  "verdict": "تكرار تحت المدار لا أصول مستقلة فوقه: حسن عند الترمذي والمحققين، صحيح عند أحمد في نقل الخلال، والحكم الجامع على سعيد لم يُغلق",
  "chapter": "02_manuscript/bab_08_al_mawsuaa_al_hadithiyya/08_hadith_safina_al_khilafa_thalathun_sana.md",
  "cards": [
    "05_cards/evidences/hadith-safina-usul-arbaa-tabaqat-al-matn.md"
  ],
  "sources": [
    "source-al-jami-al-kabir-tirmidhi-arnaut-safina",
    "source-sunan-abi-dawud-arnaut-safina",
    "source-musnad-ahmad-risala-safina",
    "source-al-sunna-al-khallal-zahrani"
  ],
  "provenanceVersion": 2,
  "status": "draft",
  "evidenceStatus": "incomplete",
  "changelog": [
    {
      "version": 1,
      "date": "2026-09-07",
      "note": "الرسم الأول من شجرة الفصل §3 ونصوص §1: مدار سعيد بن جمهان وفروعه الأربعة إلى الترمذي وأبي داود وأحمد؛ الخلال 626 تلقٍّ لا طريق فلم يُرسم."
    },
    {
      "version": 2,
      "date": "2026-09-16",
      "note": "ترقية إلى provenanceVersion 2: إحالات دقيقة وستة سجلات رواية بمساراتها ومتونها وأحكامها وحجتا المدار وطبقات المتن؛ وحُذفت الأحكام والوفيات والأمصار والوسوم التي لم يوثقها الفصل أو البطاقة (بقي مصر حشرج «كوفي» بنص المسند 21928)، وأُسقطت عبارة أبي حاتم غير المطابقة من صندوق سعيد عملاً بديْن HOLD_RIJAL_CORPUS؛ وقُصرت المصادر على الأصول الأربعة المرسومة."
    }
  ],
  "citations": [
    {
      "id": "cit-tirmidhi-2375-mawdi",
      "sourceId": "source-al-jami-al-kabir-tirmidhi-arnaut-safina",
      "locator": {
        "display": "الجامع الكبير، ج4، باب ما جاء في الخلافة، ح2375، ص284",
        "volume": "4",
        "page": "284",
        "item": "2375"
      },
      "attribution": "الترمذي (ت279هـ)، تحقيق شعيب الأرنؤوط",
      "quote": "حدثنا أحمد بن منيع، حدثنا سريج بن النعمان، حدثنا حشرج بن نباتة، عن سعيد بن جمهان، قال: حدثني سفينة، قال: قال رسول الله ﷺ: الخلافة في أمتي ثلاثون سنة، ثم ملك بعد ذلك. ثم قال لي سفينة: أمسك خلافة أبي بكر، ثم قال: وخلافة عمر، وخلافة عثمان، ثم قال لي: أمسك خلافة علي. فوجدناها ثلاثين سنة. قال سعيد: فقلت له: إن بني أمية يزعمون أن الخلافة فيهم؟ قال: كذبوا بنو الزرقاء، بل هم ملوك من شر الملوك",
      "verification": "verified_scan",
      "note": "موضع الطريق الكامل بإسناده ومتنه كما ساقه الفصل §1 وطابقه سجل المصدر على الفاكسميلة."
    },
    {
      "id": "cit-tirmidhi-2375-hukm",
      "sourceId": "source-al-jami-al-kabir-tirmidhi-arnaut-safina",
      "locator": {
        "display": "الجامع الكبير، ج4، عقب ح2375، ص284",
        "volume": "4",
        "page": "284",
        "item": "2375"
      },
      "attribution": "الترمذي (ت279هـ)؛ وحاشية شعيب الأرنؤوط",
      "quote": "هذا حديث حسن، قد رواه غير واحد عن سعيد بن جمهان، ولا نعرفه إلا من حديثه",
      "verification": "verified_scan",
      "note": "تعقيب الترمذي يحمل طرفي الميزان: تعدد الآخذين عن سعيد، وبقاء المعرفة بالخبر من حديثه. وحكم محقق الطبعة: «إسناده حسن»."
    },
    {
      "id": "cit-abudawud-4646-4647-mawdi",
      "sourceId": "source-sunan-abi-dawud-arnaut-safina",
      "locator": {
        "display": "سنن أبي داود، ج7، ح4646–4647، ص43–44",
        "volume": "7",
        "page": "43",
        "pageEnd": "44",
        "item": "4646–4647"
      },
      "attribution": "أبو داود (ت275هـ)، تحقيق شعيب الأرنؤوط ومحمد كامل قره بللي",
      "quote": "حدثنا سوار بن عبد الله بن سوار، حدثنا عبد الوارث بن سعيد، عن سعيد بن جمهان، عن سفينة (ح). وحدثنا عمرو بن عون، أخبرنا هشيم، عن العوام بن حوشب، عن سعيد بن جمهان، عن سفينة قال: قال رسول الله ﷺ: خلافة النبوة ثلاثون سنة، ثم يؤتي الله الملك ــ أو ملكه ــ من يشاء. قال سعيد: قال لي سفينة: أمسك عليك: أبا بكر سنتين، وعمر عشراً، وعثمان اثنتي عشرة، وعلي كذا. قال سعيد: قلت لسفينة: إن هؤلاء يزعمون أن علياً لم يكن بخليفة، قال: كذبت أستاه بني الزرقاء، يعني بني مروان",
      "verification": "verified_scan",
      "note": "جمع أبو داود الطريقين قبل متن واحد؛ فلا يُعرف حامل كل لفظ من ألفاظ الحساب والحوار بين عبد الوارث والعوام."
    },
    {
      "id": "cit-abudawud-4646-4647-hukm",
      "sourceId": "source-sunan-abi-dawud-arnaut-safina",
      "locator": {
        "display": "سنن أبي داود، ج7، حاشية ح4646–4647، ص43–44",
        "volume": "7",
        "page": "43",
        "pageEnd": "44",
        "item": "4646–4647"
      },
      "attribution": "شعيب الأرنؤوط ومحمد كامل قره بللي",
      "quote": "إسناده حسن من أجل سعيد بن جمهان",
      "verification": "verified_scan",
      "note": "حكم محققي الطبعة على الموضع؛ حكم على إسناد في نطاق معين لا على تاريخ كل دلالة وتلقٍّ."
    },
    {
      "id": "cit-ahmad-21919-mawdi",
      "sourceId": "source-musnad-ahmad-risala-safina",
      "locator": {
        "display": "مسند أحمد، ج36، ح21919، ص248–249",
        "volume": "36",
        "page": "248",
        "pageEnd": "249",
        "item": "21919"
      },
      "attribution": "أحمد بن حنبل (ت241هـ)، تحقيق شعيب الأرنؤوط وعادل مرشد وآخرين",
      "quote": "حدثنا بهز، حدثنا حماد بن سلمة، حدثنا سعيد بن جمهان (ح)، وعبد الصمد، حدثني حماد، حدثني سعيد بن جمهان، عن سفينة قال: سمعت رسول الله ﷺ يقول: الخلافة ثلاثون عاماً، ثم يكون بعد ذلك الملك. قال سفينة: أمسك خلافة أبي بكر سنتين، وخلافة عمر عشر سنين، وخلافة عثمان اثنتي عشرة سنة، وخلافة علي ست سنين",
      "verification": "verified_scan",
      "note": "الفرع المطابق الوحيد الذي يصرح لعلي بست سنين، ولا يحمل حوار بني أمية أو بني مروان؛ فلا تُنقل «الست» إلى كل لفظ."
    },
    {
      "id": "cit-ahmad-21928-mawdi",
      "sourceId": "source-musnad-ahmad-risala-safina",
      "locator": {
        "display": "مسند أحمد، ج36، ح21928، ص256–257",
        "volume": "36",
        "page": "256",
        "pageEnd": "257",
        "item": "21928"
      },
      "attribution": "أحمد بن حنبل (ت241هـ)، تحقيق شعيب الأرنؤوط وعادل مرشد وآخرين",
      "quote": "حدثنا أبو النضر، حدثنا حشرج بن نباتة العبسي، كوفي، حدثنا سعيد بن جمهان، حدثني سفينة قال: قال رسول الله ﷺ: الخلافة في أمتي ثلاثون سنة، ثم ملكاً بعد ذلك. ثم قال لي سفينة: أمسك خلافة أبي بكر، وخلافة عمر، وخلافة عثمان، وأمسك خلافة علي. قال: فوجدناها ثلاثين سنة، ثم نظرت بعد ذلك في الخلفاء فلم أجده يتفق لهم ثلاثون. قلت لسعيد: أين لقيت سفينة؟ قال: لقيته ببطن نخلة في زمن الحجاج، فأقمت عنده ثمان ليال أسأله عن أحاديث رسول الله ﷺ",
      "verification": "verified_scan",
      "note": "الموضع يصف حشرجاً بـ«العبسي، كوفي» في سياق الإسناد، ويؤرخ لقاء سعيد بسفينة ببطن نخلة في زمن الحجاج تقريباً؛ ولا يؤرخ قول الحساب ولا نشأة النواة."
    },
    {
      "id": "cit-ahmad-muhaqqiqun-hukm",
      "sourceId": "source-musnad-ahmad-risala-safina",
      "locator": {
        "display": "مسند أحمد، ج36، حاشيتا ح21919 وح21928، ص248–249 و256–257",
        "volume": "36",
        "page": "248",
        "pageEnd": "257",
        "item": "21919، 21928"
      },
      "attribution": "محققو المسند بإشراف عبد الله التركي",
      "quote": "إسناده حسن",
      "verification": "verified_scan",
      "note": "حكم المحققين على الطريقين كليهما؛ حكم على إسناد الموضع لا حكم جامع على المدار."
    },
    {
      "id": "cit-khallal-626-tashih-ahmad",
      "sourceId": "source-al-sunna-al-khallal-zahrani",
      "locator": {
        "display": "السنة للخلال، ج2، ح626، ص419",
        "volume": "2",
        "page": "419",
        "item": "626"
      },
      "attribution": "الخلال (ت311هـ) عن المروذي عن أحمد",
      "quote": "ذكرت لأبي عبد الله حديث سفينة فصححه، وقال: قلت: إنهم يطعنون في سعيد بن جمهان، فقال: سعيد بن جمهان ثقة، روى عنه غير واحد، منهم حماد وحشرج والعوام وغير واحد",
      "verification": "verified_scan",
      "note": "تلقٍّ لا طريق: يثبت حكم أحمد كما حفظه المروذي والخلال، ولا يصنع طريقاً خامساً عن سفينة؛ لذلك لم يُرسم سهماً. وحكم محقق الطبعة على إسناد النقل بالصحة."
    }
  ],
  "nodes": [
    {
      "id": "nabi",
      "kind": "nabi",
      "label": "رسول الله ﷺ",
      "sub": "النواة المرفوعة: الثلاثون ثم الملك",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-tirmidhi-2375-mawdi",
          "cit-abudawud-4646-4647-mawdi",
          "cit-ahmad-21919-mawdi",
          "cit-ahmad-21928-mawdi"
        ],
        "sub": [
          "cit-tirmidhi-2375-mawdi",
          "cit-abudawud-4646-4647-mawdi",
          "cit-ahmad-21919-mawdi",
          "cit-ahmad-21928-mawdi"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "safina",
      "kind": "sahabi",
      "label": "سفينة",
      "sub": "يروي النواة ويشرح الحساب",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-tirmidhi-2375-mawdi",
          "cit-abudawud-4646-4647-mawdi",
          "cit-ahmad-21919-mawdi",
          "cit-ahmad-21928-mawdi"
        ],
        "sub": [
          "cit-tirmidhi-2375-mawdi",
          "cit-ahmad-21919-mawdi"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "said",
      "kind": "madar",
      "label": "سعيد بن جمهان",
      "card": "05_cards/evidences/hadith-safina-usul-arbaa-tabaqat-al-matn.md",
      "sub": "مدار الأصول المطابقة — الترمذي: «لا نعرفه إلا من حديثه»؛ أحمد في نقل الخلال: «ثقة»؛ والحكم الجامع لم يُغلق",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-tirmidhi-2375-mawdi",
          "cit-abudawud-4646-4647-mawdi",
          "cit-ahmad-21919-mawdi",
          "cit-ahmad-21928-mawdi"
        ],
        "sub": [
          "cit-tirmidhi-2375-hukm",
          "cit-khallal-626-tashih-ahmad"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "hashraj",
      "kind": "rawi",
      "label": "حشرج بن نباتة",
      "city": "kufa",
      "card": "05_cards/evidences/hadith-safina-usul-arbaa-tabaqat-al-matn.md",
      "sub": "«العبسي، كوفي» بوصف موضع المسند",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-tirmidhi-2375-mawdi",
          "cit-ahmad-21928-mawdi"
        ],
        "sub": [
          "cit-ahmad-21928-mawdi"
        ],
        "city": [
          "cit-ahmad-21928-mawdi"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "hammad",
      "kind": "rawi",
      "label": "حماد بن سلمة",
      "card": "05_cards/evidences/hadith-safina-usul-arbaa-tabaqat-al-matn.md",
      "sub": "فرع «الست» لعليّ بلا حوار",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ahmad-21919-mawdi"
        ],
        "sub": [
          "cit-ahmad-21919-mawdi"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "abdalwarith",
      "kind": "rawi",
      "label": "عبد الوارث بن سعيد",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-abudawud-4646-4647-mawdi"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "awwam",
      "kind": "rawi",
      "label": "العوام بن حوشب",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-abudawud-4646-4647-mawdi"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "surayj",
      "kind": "rawi",
      "label": "سريج بن النعمان",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-tirmidhi-2375-mawdi"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "abunadr",
      "kind": "rawi",
      "label": "أبو النضر",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ahmad-21928-mawdi"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "bahz",
      "kind": "rawi",
      "label": "بهز بن أسد",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ahmad-21919-mawdi"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "abdalsamad",
      "kind": "rawi",
      "label": "عبد الصمد بن عبد الوارث",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ahmad-21919-mawdi"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "hushaym",
      "kind": "rawi",
      "label": "هشيم بن بشير",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-abudawud-4646-4647-mawdi"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "ibnmani",
      "kind": "rawi",
      "label": "أحمد بن منيع",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-tirmidhi-2375-mawdi"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "sawwar",
      "kind": "rawi",
      "label": "سوار بن عبد الله العنبري",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-abudawud-4646-4647-mawdi"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "amrawn",
      "kind": "rawi",
      "label": "عمرو بن عون",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-abudawud-4646-4647-mawdi"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "t2375",
      "kind": "kitab",
      "label": "الترمذي 2375",
      "sub": "«الخلافة في أمتي ثلاثون سنة، ثم ملك» — حساب بلا سنوات + حوار بني أمية — «حديث حسن»",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-tirmidhi-2375-mawdi"
        ],
        "sub": [
          "cit-tirmidhi-2375-mawdi",
          "cit-tirmidhi-2375-hukm"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "a21928",
      "kind": "kitab",
      "label": "أحمد 21928",
      "sub": "النواة والحساب ثم خبر اللقاء في زمن الحجاج — لا حوار — «إسناده حسن»",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ahmad-21928-mawdi"
        ],
        "sub": [
          "cit-ahmad-21928-mawdi",
          "cit-ahmad-muhaqqiqun-hukm"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "a21919",
      "kind": "kitab",
      "label": "أحمد 21919",
      "sub": "بهز وعبد الصمد عن حماد قبل متن واحد — «الخلافة ثلاثون عاماً» — يصرح لعليّ بست سنين — لا حوار — «إسناده حسن»",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ahmad-21919-mawdi"
        ],
        "sub": [
          "cit-ahmad-21919-mawdi",
          "cit-ahmad-muhaqqiqun-hukm"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "d4646",
      "kind": "kitab",
      "label": "أبو داود 4646",
      "sub": "فرع عبد الوارث قبل متن واحد",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-abudawud-4646-4647-mawdi"
        ],
        "sub": [
          "cit-abudawud-4646-4647-mawdi"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "d4647",
      "kind": "kitab",
      "label": "أبو داود 4647",
      "sub": "«خلافة النبوة ثلاثون سنة» — نفي خلافة عليّ وبنو مروان — «إسناده حسن من أجل سعيد»",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-abudawud-4646-4647-mawdi"
        ],
        "sub": [
          "cit-abudawud-4646-4647-mawdi",
          "cit-abudawud-4646-4647-hukm"
        ]
      }
    }
  ],
  "edges": [
    {
      "id": "edge-nabi-safina",
      "from": "nabi",
      "to": "safina",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-tirmidhi-2375",
        "riwaya-abudawud-4646",
        "riwaya-abudawud-4647",
        "riwaya-ahmad-21919-bahz",
        "riwaya-ahmad-21919-abdalsamad",
        "riwaya-ahmad-21928"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-tirmidhi-2375-mawdi",
          "cit-abudawud-4646-4647-mawdi",
          "cit-ahmad-21919-mawdi",
          "cit-ahmad-21928-mawdi"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-safina-said",
      "from": "safina",
      "to": "said",
      "note": "لقاء ببطن نخلة في زمن الحجاج",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-tirmidhi-2375",
        "riwaya-abudawud-4646",
        "riwaya-abudawud-4647",
        "riwaya-ahmad-21919-bahz",
        "riwaya-ahmad-21919-abdalsamad",
        "riwaya-ahmad-21928"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-tirmidhi-2375-mawdi",
          "cit-abudawud-4646-4647-mawdi",
          "cit-ahmad-21919-mawdi",
          "cit-ahmad-21928-mawdi"
        ],
        "note": [
          "cit-ahmad-21928-mawdi"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-said-hashraj",
      "from": "said",
      "to": "hashraj",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-tirmidhi-2375",
        "riwaya-ahmad-21928"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-tirmidhi-2375-mawdi",
          "cit-ahmad-21928-mawdi"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-said-hammad",
      "from": "said",
      "to": "hammad",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ahmad-21919-bahz",
        "riwaya-ahmad-21919-abdalsamad"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-ahmad-21919-mawdi"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-said-abdalwarith",
      "from": "said",
      "to": "abdalwarith",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-abudawud-4646"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-abudawud-4646-4647-mawdi"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-said-awwam",
      "from": "said",
      "to": "awwam",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-abudawud-4647"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-abudawud-4646-4647-mawdi"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-hashraj-surayj",
      "from": "hashraj",
      "to": "surayj",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-tirmidhi-2375"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-tirmidhi-2375-mawdi"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-hashraj-abunadr",
      "from": "hashraj",
      "to": "abunadr",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ahmad-21928"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-ahmad-21928-mawdi"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-hammad-bahz",
      "from": "hammad",
      "to": "bahz",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ahmad-21919-bahz"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-ahmad-21919-mawdi"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-hammad-abdalsamad",
      "from": "hammad",
      "to": "abdalsamad",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ahmad-21919-abdalsamad"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-ahmad-21919-mawdi"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-awwam-hushaym",
      "from": "awwam",
      "to": "hushaym",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-abudawud-4647"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-abudawud-4646-4647-mawdi"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-surayj-ibnmani",
      "from": "surayj",
      "to": "ibnmani",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-tirmidhi-2375"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-tirmidhi-2375-mawdi"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-abdalwarith-sawwar",
      "from": "abdalwarith",
      "to": "sawwar",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-abudawud-4646"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-abudawud-4646-4647-mawdi"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-hushaym-amrawn",
      "from": "hushaym",
      "to": "amrawn",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-abudawud-4647"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-abudawud-4646-4647-mawdi"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-ibnmani-t2375",
      "from": "ibnmani",
      "to": "t2375",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-tirmidhi-2375"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-tirmidhi-2375-mawdi"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-abunadr-a21928",
      "from": "abunadr",
      "to": "a21928",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ahmad-21928"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-ahmad-21928-mawdi"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-bahz-a21919",
      "from": "bahz",
      "to": "a21919",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ahmad-21919-bahz"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-ahmad-21919-mawdi"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-abdalsamad-a21919",
      "from": "abdalsamad",
      "to": "a21919",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ahmad-21919-abdalsamad"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-ahmad-21919-mawdi"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-sawwar-d4646",
      "from": "sawwar",
      "to": "d4646",
      "note": "فرعان قبل متن واحد؛ لا يُعرف حامل كل زيادة",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-abudawud-4646"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-abudawud-4646-4647-mawdi"
        ],
        "note": [
          "cit-abudawud-4646-4647-mawdi"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-amrawn-d4647",
      "from": "amrawn",
      "to": "d4647",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-abudawud-4647"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-abudawud-4646-4647-mawdi"
        ]
      }
    }
  ],
  "riwayat": [
    {
      "id": "riwaya-tirmidhi-2375",
      "familyId": "family-said-hashraj",
      "label": "الترمذي 2375 — فرع حشرج عبر سريج بن النعمان",
      "nodePath": [
        "nabi",
        "safina",
        "said",
        "hashraj",
        "surayj",
        "ibnmani",
        "t2375"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-tirmidhi-2375-mawdi"
      ],
      "matnVariants": [
        {
          "id": "matn-tirmidhi-2375",
          "text": "الخلافة في أمتي ثلاثون سنة، ثم ملك بعد ذلك. ثم قال لي سفينة: أمسك خلافة أبي بكر، ثم قال: وخلافة عمر، وخلافة عثمان، ثم قال لي: أمسك خلافة علي. فوجدناها ثلاثين سنة. قال سعيد: فقلت له: إن بني أمية يزعمون أن الخلافة فيهم؟ قال: كذبوا بنو الزرقاء، بل هم ملوك من شر الملوك",
          "role": "variant",
          "note": "النواة والحساب بلا سنوات والحوار عن بني أمية؛ ثلاث طبقات لا ترث إحداها حكم الأخرى",
          "citationRefs": [
            "cit-tirmidhi-2375-mawdi"
          ]
        }
      ],
      "hukm": {
        "value": "«هذا حديث حسن... ولا نعرفه إلا من حديثه»؛ والمحقق: «إسناده حسن»",
        "attribution": "الترمذي؛ وشعيب الأرنؤوط",
        "citationRefs": [
          "cit-tirmidhi-2375-hukm"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "riwaya-ahmad-21928",
      "familyId": "family-said-hashraj",
      "label": "أحمد 21928 — فرع حشرج عبر أبي النضر",
      "nodePath": [
        "nabi",
        "safina",
        "said",
        "hashraj",
        "abunadr",
        "a21928"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-ahmad-21928-mawdi"
      ],
      "matnVariants": [
        {
          "id": "matn-ahmad-21928",
          "text": "الخلافة في أمتي ثلاثون سنة، ثم ملكاً بعد ذلك. ثم قال لي سفينة: أمسك خلافة أبي بكر، وخلافة عمر، وخلافة عثمان، وأمسك خلافة علي. قال: فوجدناها ثلاثين سنة، ثم نظرت بعد ذلك في الخلفاء فلم أجده يتفق لهم ثلاثون",
          "role": "variant",
          "note": "لا حوار؛ ويتبعه خبر لقاء سعيد بسفينة ببطن نخلة في زمن الحجاج، وهو يؤرخ اللقاء لا صدور الحساب",
          "citationRefs": [
            "cit-ahmad-21928-mawdi"
          ]
        }
      ],
      "hukm": {
        "value": "إسناده حسن",
        "attribution": "محققو المسند",
        "citationRefs": [
          "cit-ahmad-muhaqqiqun-hukm"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "riwaya-ahmad-21919-bahz",
      "familyId": "family-said-hammad",
      "label": "أحمد 21919 — فرع حماد عبر بهز بن أسد",
      "nodePath": [
        "nabi",
        "safina",
        "said",
        "hammad",
        "bahz",
        "a21919"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-ahmad-21919-mawdi"
      ],
      "matnVariants": [
        {
          "id": "matn-ahmad-21919-bahz",
          "text": "الخلافة ثلاثون عاماً، ثم يكون بعد ذلك الملك. قال سفينة: أمسك خلافة أبي بكر سنتين، وخلافة عمر عشر سنين، وخلافة عثمان اثنتي عشرة سنة، وخلافة علي ست سنين",
          "role": "variant",
          "note": "متن واحد ساقه أحمد بعد طريقي بهز وعبد الصمد المقرونين؛ الفرع الوحيد المصرح لعليّ بست سنين، ولا حوار فيه",
          "citationRefs": [
            "cit-ahmad-21919-mawdi"
          ]
        }
      ],
      "hukm": {
        "value": "إسناده حسن",
        "attribution": "محققو المسند",
        "citationRefs": [
          "cit-ahmad-muhaqqiqun-hukm"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "riwaya-ahmad-21919-abdalsamad",
      "familyId": "family-said-hammad",
      "label": "أحمد 21919 — فرع حماد عبر عبد الصمد بن عبد الوارث",
      "nodePath": [
        "nabi",
        "safina",
        "said",
        "hammad",
        "abdalsamad",
        "a21919"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-ahmad-21919-mawdi"
      ],
      "matnVariants": [
        {
          "id": "matn-ahmad-21919-abdalsamad",
          "text": "الخلافة ثلاثون عاماً، ثم يكون بعد ذلك الملك. قال سفينة: أمسك خلافة أبي بكر سنتين، وخلافة عمر عشر سنين، وخلافة عثمان اثنتي عشرة سنة، وخلافة علي ست سنين",
          "role": "variant",
          "note": "المتن نفسه المسوق بعد الطريقين المقرونين (ح)؛ لا يُنسب لكل طريق لفظ مستقل",
          "citationRefs": [
            "cit-ahmad-21919-mawdi"
          ]
        }
      ],
      "hukm": {
        "value": "إسناده حسن",
        "attribution": "محققو المسند",
        "citationRefs": [
          "cit-ahmad-muhaqqiqun-hukm"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "riwaya-abudawud-4646",
      "familyId": "family-said-abdalwarith",
      "label": "أبو داود 4646 — فرع عبد الوارث عبر سوار العنبري",
      "nodePath": [
        "nabi",
        "safina",
        "said",
        "abdalwarith",
        "sawwar",
        "d4646"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-abudawud-4646-4647-mawdi"
      ],
      "matnVariants": [
        {
          "id": "matn-abudawud-4646",
          "text": "خلافة النبوة ثلاثون سنة، ثم يؤتي الله الملك ــ أو ملكه ــ من يشاء. قال سعيد: قال لي سفينة: أمسك عليك: أبا بكر سنتين، وعمر عشراً، وعثمان اثنتي عشرة، وعلي كذا. قال سعيد: قلت لسفينة: إن هؤلاء يزعمون أن علياً لم يكن بخليفة، قال: كذبت أستاه بني الزرقاء، يعني بني مروان",
          "role": "variant",
          "note": "متن واحد ساقه أبو داود بعد الطريقين؛ لا يُعرف حامل كل زيادة بين عبد الوارث والعوام؛ والسؤال هنا عن نفي خلافة عليّ والجواب يسمي بني مروان",
          "citationRefs": [
            "cit-abudawud-4646-4647-mawdi"
          ]
        }
      ],
      "hukm": {
        "value": "إسناده حسن من أجل سعيد بن جمهان",
        "attribution": "محققا الطبعة",
        "citationRefs": [
          "cit-abudawud-4646-4647-hukm"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "riwaya-abudawud-4647",
      "familyId": "family-said-awwam",
      "label": "أبو داود 4647 — فرع العوام عبر هشيم وعمرو بن عون",
      "nodePath": [
        "nabi",
        "safina",
        "said",
        "awwam",
        "hushaym",
        "amrawn",
        "d4647"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-abudawud-4646-4647-mawdi"
      ],
      "matnVariants": [
        {
          "id": "matn-abudawud-4647",
          "text": "خلافة النبوة ثلاثون سنة، ثم يؤتي الله الملك ــ أو ملكه ــ من يشاء. قال سعيد: قال لي سفينة: أمسك عليك: أبا بكر سنتين، وعمر عشراً، وعثمان اثنتي عشرة، وعلي كذا. قال سعيد: قلت لسفينة: إن هؤلاء يزعمون أن علياً لم يكن بخليفة، قال: كذبت أستاه بني الزرقاء، يعني بني مروان",
          "role": "variant",
          "note": "المتن نفسه المسوق بعد الطريقين (ح)؛ توزيع الزيادات بين الفرعين بالحدس اختراع إسناد لا تخريج",
          "citationRefs": [
            "cit-abudawud-4646-4647-mawdi"
          ]
        }
      ],
      "hukm": {
        "value": "إسناده حسن من أجل سعيد بن جمهان",
        "attribution": "محققا الطبعة",
        "citationRefs": [
          "cit-abudawud-4646-4647-hukm"
        ]
      }
    }
  ],
  "arguments": [
    {
      "id": "arg-madar-said-tafarrud",
      "kind": "isnad",
      "statement": "جميع الفروع المطابقة في الترمذي وأبي داود وأحمد تلتقي عند سعيد بن جمهان عن سفينة؛ فتعدد الآخذين عنه تكرار تحت المدار لا أصول مستقلة فوقه، واستقلال الكتب استقلال في أوعية الحفظ لا في أصل الإسناد.",
      "scope": "sample",
      "targets": [
        "node:said",
        "riwaya:riwaya-tirmidhi-2375",
        "riwaya:riwaya-abudawud-4646",
        "riwaya:riwaya-abudawud-4647",
        "riwaya:riwaya-ahmad-21919-bahz",
        "riwaya:riwaya-ahmad-21919-abdalsamad",
        "riwaya:riwaya-ahmad-21928"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-tirmidhi-2375-hukm",
        "cit-tirmidhi-2375-mawdi",
        "cit-abudawud-4646-4647-mawdi",
        "cit-ahmad-21919-mawdi",
        "cit-ahmad-21928-mawdi"
      ],
      "limitations": "العينة هي الأصول الأربعة المطابقة في الفصل؛ جرد بقية الأصول المبكرة دين مفتوح (HOLD_PRIMARY_SOURCE_CENSUS)، وإثبات أن الموجود كله يعود إلى سعيد أو نقضه بطريق فوقه دين حاكم (HOLD_BRANCH_INDEPENDENCE). والتفرد المذكور قيد معرفة لا جرح."
    },
    {
      "id": "arg-matn-tabaqat",
      "kind": "matn",
      "statement": "المتن ثلاث طبقات لا ترث إحداها حكم الأخرى: نواة مرفوعة في الثلاثين ثم الملك بألفاظ متقاربة، وحساب منسوب إلى سفينة يختلف تفصيله بين الفروع، وحوار بين سعيد وسفينة متغير اللفظ (بنو أمية في الترمذي، نفي خلافة عليّ وبنو مروان في أبي داود) غائب عن فرعي أحمد.",
      "scope": "sample",
      "targets": [
        "riwaya:riwaya-tirmidhi-2375",
        "riwaya:riwaya-abudawud-4646",
        "riwaya:riwaya-abudawud-4647",
        "riwaya:riwaya-ahmad-21919-bahz",
        "riwaya:riwaya-ahmad-21919-abdalsamad",
        "riwaya:riwaya-ahmad-21928"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-tirmidhi-2375-mawdi",
        "cit-abudawud-4646-4647-mawdi",
        "cit-ahmad-21919-mawdi",
        "cit-ahmad-21928-mawdi"
      ],
      "limitations": "لا يعيّن حامل كل زيادة بين عبد الوارث والعوام، ولا يؤرخ نشأة الحساب أو الحوار (HOLD_CALCULATION_DATE)، ولا يستنتج من موافقة العدد قصداً أو صانعاً."
    }
  ]
}
