{
  "$schema": "../../09_tools/validators/isnad-map.schema.json",
  "id": "hadith_sayyida_shabab",
  "version": 3,
  "updated": "2026-09-26",
  "title": "حديث «الحسن والحسين سيدا شباب أهل الجنة»: عائلتان للنواة وطريق تالف للزيادة",
  "subtitle": "أبو سعيد وحذيفة أصلان مستقلان؛ فرعا الترمذي 3768 يلتقيان عند يزيد بن أبي زياد؛ الاستثناء «إلا ابني الخالة» من جهة الحكم بن عبد الرحمن وحده؛ تسمية جبريل من وجه منقطع وخلاف على إسرائيل؛ وزيادة الأب من طريق المعلّى التالف",
  "layout": "tree",
  "theme": "manaqib_qaraba",
  "colorBy": "city",
  "provenanceVersion": 2,
  "status": "verified_with_limits",
  "evidenceStatus": "incomplete",
  "verdict": "نواة «سيدا شباب أهل الجنة» ثابتة في المادة المطابقة بعائلتي أبي سعيد وحذيفة المستقلتين تحت الصحابي؛ والاستثناء «إلا ابني الخالة» تفرد به الحكم بن عبد الرحمن عن أبيه دون تلميذيه الآخرين؛ وتسمية الملك «جبريل» فرق لفظي داخل عائلة حذيفة لا طريق مستقل؛ أما «وأبوهما خير منهما» فلا تثبت بطريق المعلّى التالف عند ابن ماجه 118 والحاكم 4780 ولا ترث حكم النواة",
  "verdictEvidenceRefs": [
    "cit-ahmad-10999",
    "cit-tirmidhi-3768",
    "cit-tirmidhi-3781",
    "cit-ibn-majah-118",
    "cit-tahdhib-mualla-6100",
    "cit-ibn-hibban-6959-hashiya",
    "cit-ahmad-23330",
    "cit-hakim-4780"
  ],
  "chapter": "02_manuscript/bab_08_al_mawsuaa_al_hadithiyya/12_hadith_sayyida_shabab_al_janna.md",
  "cards": [
    "05_cards/evidences/evidence-hadith-sayyida-shabab-al-janna-usul-wa-ziyadat-al-ab.md",
    "05_cards/evidences/evidence-ikhtibar-al-masar-al-mustaqil-fi-bab-al-rutab.md"
  ],
  "sources": [
    "source-musnad-ahmad-10999-sayyida-shabab",
    "source-jami-tirmidhi-3768-3781-sayyida-shabab",
    "source-sunan-ibn-majah-118-ziyadat-abuhuma",
    "source-tahdhib-kamal-mualla-abd-al-rahman-6100",
    "source-sahih-ibn-hibban-6959-6960-sayyida-shabab",
    "source-musnad-ahmad-23329-23330-11594-sayyida-shabab",
    "source-mustadrak-hakim-4778-4780-5630-sayyida-shabab",
    "source-sunan-kubra-nasai-8113-sayyida-shabab",
    "source-mujam-kabir-tabarani-2604-2617-sayyida-shabab"
  ],
  "changelog": [
    {
      "version": 1,
      "date": "2026-09-06",
      "note": "الرسم الأول من سلاسل الفصل: عائلتا أبي سعيد وحذيفة للنواة، وطريق ابن عمر عند ابن ماجه 118 للزيادة."
    },
    {
      "version": 2,
      "date": "2026-09-11",
      "note": "ترقية إلى حزمة أدلة v2: فصل الروايات الخمس وعائلاتها، وربط العقد والأسهم والألفاظ والأحكام بمواضعها، وحذف أحكام الرجال والأمصار والشارات غير المسندة في السجلات الحاكمة، مع إبقاء ديون الجغرافيا واستيعاب الطرق معلنة."
    },
    {
      "version": 3,
      "date": "2026-09-26",
      "note": "إغناء بالألفاظ الأربعة: فرع الحكم بن عبد الرحمن عن أبيه بلفظ «إلا ابني الخالة» (ابن حبان 6959، النسائي الكبرى 8113، الحاكم 4778)، ورواة إسرائيل الثلاثة (أحمد 23329، ابن حبان 6960، الحاكم 5630 بلفظ جبريل)، ووجه الشعبي المنقطع (أحمد 23330)، وطريق الحاكم 4780 عن المعلّى؛ مع حكم محققي المسند في يزيد بن أبي زياد. الطرق الأخرى للزيادة وتسمية جبريل في الخريطة الشقيقة hadith_sayyida_shabab_alfaz."
    }
  ],
  "citations": [
    {
      "id": "cit-ahmad-10999",
      "kind": "isnad_matn_hukm",
      "label": "طريق أبي سعيد الخارج عن يزيد بن أبي زياد",
      "sourceId": "source-musnad-ahmad-10999-sayyida-shabab",
      "locator": {
        "display": "مسند أحمد، تحقيق شعيب الأرنؤوط وعادل مرشد وآخرين، ط1، ج17، ص31، ح10999",
        "volume": 17,
        "page": 31,
        "item": 10999
      },
      "attribution": "أحمد بن حنبل (ت241هـ)، وحكم محققي طبعة مؤسسة الرسالة",
      "quote": "محمد بن عبد الله الزبيري، عن يزيد بن مردانبة، عن ابن أبي نعم، عن أبي سعيد: الحسن والحسين سيدا شباب أهل الجنة",
      "summary": "طريق مرفوع لا يمر بيزيد بن أبي زياد ولا يحمل زيادة الأب؛ حكم المحققين: إسناده صحيح، ويزيد بن مردانبة ثقة.",
      "verification": "verified_scan"
    },
    {
      "id": "cit-tirmidhi-3768",
      "kind": "isnad_matn_hukm",
      "label": "فرعا يزيد بن أبي زياد عن أبي سعيد",
      "sourceId": "source-jami-tirmidhi-3768-3781-sayyida-shabab",
      "locator": {
        "display": "جامع الترمذي، تحقيق أحمد محمد شاكر وآخرين، ط2، ج5، ص656، ح3768",
        "volume": 5,
        "page": 656,
        "item": 3768
      },
      "attribution": "محمد بن عيسى الترمذي (ت279هـ)",
      "quote": "عن يزيد بن أبي زياد، عن ابن أبي نعم، عن أبي سعيد ... ثم جرير ومحمد بن فضيل عن يزيد نحوه؛ هذا حديث حسن صحيح",
      "summary": "مخرجان علويان يلتقيان عند يزيد بن أبي زياد ثم ابن أبي نعم؛ وحكم الترمذي على مدخل الحديث لا يجعلهما أصلين صحابيين.",
      "verification": "matched_shamela"
    },
    {
      "id": "cit-tirmidhi-3781",
      "kind": "isnad_matn_hukm",
      "label": "عائلة حذيفة المستقلة",
      "sourceId": "source-jami-tirmidhi-3768-3781-sayyida-shabab",
      "locator": {
        "display": "جامع الترمذي، تحقيق أحمد محمد شاكر وآخرين، ط2، ج5، ص660، ح3781",
        "volume": 5,
        "page": 660,
        "item": 3781
      },
      "attribution": "محمد بن عيسى الترمذي (ت279هـ)",
      "quote": "عن إسرائيل، عن ميسرة بن حبيب، عن المنهال بن عمرو، عن زر بن حبيش، عن حذيفة ... والحسن والحسين سيدا شباب أهل الجنة",
      "summary": "أصل صحابي مستقل عن أبي سعيد؛ النواة داخلة في بشارة الملك، وحكم الترمذي: حسن غريب من هذا الوجه، لا نعرفه إلا من حديث إسرائيل.",
      "verification": "matched_shamela"
    },
    {
      "id": "cit-ibn-majah-118",
      "kind": "isnad_matn_hukm",
      "label": "طريق ابن عمر وزيادة الأب",
      "sourceId": "source-sunan-ibn-majah-118-ziyadat-abuhuma",
      "locator": {
        "display": "سنن ابن ماجه، تحقيق شعيب الأرنؤوط وآخرين، ط1، ج1، ص85–86، ح118",
        "volume": 1,
        "pages": "85–86",
        "item": 118
      },
      "attribution": "محمد بن يزيد ابن ماجه (ت273هـ)، وحكم محققي طبعة دار الرسالة العالمية",
      "quote": "عن المعلّى بن عبد الرحمن، عن ابن أبي ذئب، عن نافع، عن ابن عمر: الحسن والحسين سيدا شباب أهل الجنة، وأبوهما خير منهما",
      "summary": "المتن المركب الوحيد في العينة المطابقة الذي يحمل زيادة الأب؛ حكم المحققين على إسناده: تالف، وعيّنوا المعلّى موضع العلة.",
      "verification": "verified_scan"
    },
    {
      "id": "cit-tahdhib-mualla-6100",
      "kind": "hukm_rawi",
      "label": "ترجمة المعلّى بن عبد الرحمن",
      "sourceId": "source-tahdhib-kamal-mualla-abd-al-rahman-6100",
      "locator": {
        "display": "تهذيب الكمال، تحقيق بشار عواد معروف، ط1، ج28، ص288–289، الترجمة 6100",
        "volume": 28,
        "pages": "288–289",
        "item": 6100
      },
      "attribution": "يوسف بن عبد الرحمن المزي (ت742هـ)، ناقلاً أقوال النقاد",
      "quote": "أبو حاتم: متروك الحديث؛ والدارقطني: ضعيف كذاب؛ مع تليين منقول عن ابن عدي وثناء الدقيقي",
      "summary": "الترجمة تجمع جرحاً شديداً متعدد الجهات مع كفة أخف؛ طوبق النص الرقمي، وتعذر تصوير الطبعة في الجولة الحاكمة.",
      "verification": "matched_shamela"
    },
    {
      "id": "cit-ibn-hibban-6959",
      "kind": "isnad_matn_hukm",
      "label": "لفظ الاستثناء من جهة الحكم بن عبد الرحمن",
      "sourceId": "source-sahih-ibn-hibban-6959-6960-sayyida-shabab",
      "locator": {
        "display": "الإحسان في تقريب صحيح ابن حبان، تحقيق شعيب الأرنؤوط، ط1، ج15، ص411–412، ح6959",
        "volume": 15,
        "item": 6959,
        "pages": "411–412"
      },
      "attribution": "ابن حبان (ت354هـ)، وحكم محقق الطبعة",
      "quote": "الفضل بن دكين، حدثنا الحكم بن عبد الرحمن بن أبي نعم، حدثني أبي، عن أبي سعيد: الحسن والحسين سيدا شباب أهل الجنة، إلا ابني الخالة: عيسى بن مريم، ويحيى بن زكريا",
      "summary": "الاستثناء لا يرد في الطبقة إلا من جهة الحكم عن أبيه؛ حكم المحقق: حديث صحيح، وقد توبع الحكم، وباقي الرجال ثقات.",
      "verification": "matched_shamela"
    },
    {
      "id": "cit-ibn-hibban-6959-hashiya",
      "kind": "hukm_rawi",
      "label": "أقوال النقاد في الحكم بن عبد الرحمن وتفرده بالاستثناء",
      "sourceId": "source-sahih-ibn-hibban-6959-6960-sayyida-shabab",
      "locator": {
        "display": "الإحسان، ج15، ص412 (حاشية المحقق)",
        "volume": 15,
        "item": 6959,
        "page": 412
      },
      "attribution": "شعيب الأرنؤوط ناقلاً ابن معين وأبا حاتم وابن حبان والفسوي، وتعقب الذهبي",
      "quote": "وثقه المؤلف ويعقوب بن سفيان، وقال أبو حاتم: صالح الحديث، وقال ابن معين: ضعيف … وأخرجه أحمد والترمذي من طريق يزيد بن مردانبة ويزيد بن أبي زياد كلاهما عن عبد الرحمن بن أبي نعيم به مختصراً بلفظ: الحسن والحسين سيدا شباب أهل الجنة … فتعقبه الذهبي بقوله: الحكم فيه لين",
      "summary": "الحكم مختلف فيه بين تضعيف وتليين وتوثيق؛ وتلميذا ابن أبي نعم الآخران يرويان النواة بلا استثناء.",
      "verification": "matched_shamela"
    },
    {
      "id": "cit-ibn-hibban-6960",
      "kind": "isnad_matn_hukm",
      "label": "عائلة حذيفة عند ابن حبان من طريق زيد بن الحباب",
      "sourceId": "source-sahih-ibn-hibban-6959-6960-sayyida-shabab",
      "locator": {
        "display": "الإحسان، ج15، ص413، ح6960",
        "volume": 15,
        "item": 6960,
        "page": 413
      },
      "attribution": "ابن حبان (ت354هـ)، وحكم محقق الطبعة",
      "quote": "أبو بكر بن أبي شيبة، حدثنا زيد بن الحباب، عن إسرائيل، عن ميسرة النهدي، عن المنهال، عن زر، عن حذيفة … عرض لي ملك استأذن ربه أن يسلم علي، وبشرني أن الحسن والحسين سيدا شباب أهل الجنة",
      "summary": "متابعة لحسين بن محمد والفريابي عن إسرائيل؛ اللفظ: ملك غير مسمى؛ حكم المحقق: إسناده صحيح.",
      "verification": "matched_shamela"
    },
    {
      "id": "cit-ibn-hibban-6960-hashiya",
      "kind": "takhrij",
      "label": "تخريج طرق حذيفة وتنبيه على لفظ جبريل ورواة الطبراني",
      "sourceId": "source-sahih-ibn-hibban-6959-6960-sayyida-shabab",
      "locator": {
        "display": "الإحسان، ج15، ص414 (حاشية المحقق)",
        "volume": 15,
        "item": 6960,
        "page": 414
      },
      "attribution": "شعيب الأرنؤوط ناقلاً الهيثمي",
      "quote": "وفي رواية الحاكم أن الملك هو جبريل … وأخرجه الطبراني 2608 من طريق عبد الله بن عامر الهاشمي عن عاصم عن زر … قال الهيثمي: وفيه عبد الله بن عامر أبو الأسود الهاشمي ولم أعرفه",
      "summary": "يعين مواضع تسمية جبريل ويحيل إلى جهالة راوي الطبراني 2608.",
      "verification": "matched_shamela"
    },
    {
      "id": "cit-ahmad-23329",
      "kind": "isnad_matn_hukm",
      "label": "عائلة حذيفة عند أحمد من طريق حسين بن محمد وتنبيه على رواية عاصم",
      "sourceId": "source-musnad-ahmad-23329-23330-11594-sayyida-shabab",
      "locator": {
        "display": "مسند أحمد، تحقيق شعيب الأرنؤوط وآخرين، ط1، ج38، ص353–354، ح23329",
        "volume": 38,
        "item": 23329,
        "pages": "353–354"
      },
      "attribution": "أحمد بن حنبل (ت241هـ)، وحكم محققي الطبعة",
      "quote": "حسين بن محمد، حدثنا إسرائيل، عن ميسرة بن حبيب، عن المنهال بن عمرو، عن زر بن حبيش، عن حذيفة … فهو ملك من الملائكة لم يهبط الأرض قط قبل هذه الليلة … إسناده صحيح … ووقع في رواية عاصم: جبريل، بدل ملك لم ينزل!",
      "summary": "اللفظ الأصلي في العائلة: ملك غير مسمى؛ والمحققون يعدون تسمية جبريل في رواية عاصم مخالفة.",
      "verification": "matched_shamela"
    },
    {
      "id": "cit-ahmad-23330",
      "kind": "isnad_matn_hukm",
      "label": "وجه الشعبي المنقطع بلفظ جبريل",
      "sourceId": "source-musnad-ahmad-23329-23330-11594-sayyida-shabab",
      "locator": {
        "display": "مسند أحمد، ج38، ص355، ح23330",
        "volume": 38,
        "item": 23330,
        "page": 355
      },
      "attribution": "أحمد بن حنبل، وحكم محققي الطبعة",
      "quote": "أسود بن عامر، حدثنا إسرائيل، عن ابن أبي السفر، عن الشعبي، عن حذيفة … فإن جبريل جاء يبشرني أن الحسن والحسين سيدا شباب أهل الجنة … الشعبي لا يعرف له سماع من حذيفة … وليس فيها أن الملك هو جبريل، بل ملك لم ينزل إلى الأرض",
      "summary": "تسمية جبريل من وجه منقطع؛ المحققون يصححون الحديث بالطريق الآخر ويفصلون لفظه.",
      "verification": "matched_shamela"
    },
    {
      "id": "cit-ahmad-11594",
      "kind": "hukm_rawi",
      "label": "حكم المحققين في يزيد بن أبي زياد",
      "sourceId": "source-musnad-ahmad-23329-23330-11594-sayyida-shabab",
      "locator": {
        "display": "مسند أحمد، ج18، ص138، ح11594",
        "volume": 18,
        "item": 11594,
        "page": 138
      },
      "attribution": "محققو مسند أحمد",
      "quote": "حديث صحيح، وهذا إسناد ضعيف لضعف يزيد بن أبي زياد: وهو القرشي الهاشمي، وبقية رجاله ثقات رجال الشيخين",
      "summary": "ضعف الفرع العلوي عند الترمذي مع ثبوت النواة من فرع يزيد بن مردانبة.",
      "verification": "matched_shamela"
    },
    {
      "id": "cit-hakim-4778",
      "kind": "isnad_matn_hukm",
      "label": "الاستثناء عند الحاكم من طريق الحماني عن الحكم، وتعقب الذهبي",
      "sourceId": "source-mustadrak-hakim-4778-4780-5630-sayyida-shabab",
      "locator": {
        "display": "المستدرك، تحقيق مصطفى عبد القادر عطا، ط1، ج3، ص182، ح4778",
        "volume": 3,
        "item": 4778,
        "page": 182
      },
      "attribution": "الحاكم (ت405هـ)، وتعليق الذهبي كما أثبتته الطبعة",
      "quote": "عبد الحميد بن عبد الرحمن الحماني، ثنا الحكم بن عبد الرحمن بن أبي نعم، عن أبيه، عن أبي سعيد … إلا ابني الخالة. هذا حديث قد صح من أوجه كثيرة … الحكم بن عبد الرحمن بن أبي نعم فيه لين",
      "summary": "متابعة ثالثة عن الحكم؛ تصحيح الحاكم معقب بتليين الذهبي للحكم.",
      "verification": "matched_shamela"
    },
    {
      "id": "cit-hakim-4780",
      "kind": "isnad_matn_hukm",
      "label": "طريق المعلّى عند الحاكم وحكم الذهبي",
      "sourceId": "source-mustadrak-hakim-4778-4780-5630-sayyida-shabab",
      "locator": {
        "display": "المستدرك، ج3، ص182، ح4780",
        "volume": 3,
        "item": 4780,
        "page": 182
      },
      "attribution": "الحاكم، وتعليق الذهبي",
      "quote": "محمد بن موسى القطان، ثنا معلى بن عبد الرحمن، ثنا ابن أبي ذئب، عن نافع، عن ابن عمر: … وأبوهما خير منهما. [الذهبي:] معلى بن عبد الرحمن متروك",
      "summary": "الطريق يتحد مع ابن ماجه 118 عند المعلّى؛ الذهبي يوافق حكم التلف.",
      "verification": "matched_shamela"
    },
    {
      "id": "cit-hakim-5630",
      "kind": "isnad_matn_hukm",
      "label": "رواية محمد بن بكر عن إسرائيل بلفظ جبريل",
      "sourceId": "source-mustadrak-hakim-4778-4780-5630-sayyida-shabab",
      "locator": {
        "display": "المستدرك، ج3، ص429، ح5630",
        "volume": 3,
        "item": 5630,
        "page": 429
      },
      "attribution": "الحاكم، وتعليق الذهبي",
      "quote": "محمد بن بكر، أنا إسرائيل، عن ميسرة بن حبيب، عن المنهال بن عمرو، عن زر بن حبيش، عن حذيفة: أتاني جبريل فقال: إن الحسن والحسين سيدا شباب أهل الجنة. [الذهبي:] صحيح",
      "summary": "خلاف على إسرائيل في تسمية الملك؛ لم يحسم موضعه.",
      "verification": "matched_shamela"
    },
    {
      "id": "cit-nasai-8113",
      "kind": "isnad_matn",
      "label": "الاستثناء عند النسائي من طريق مروان عن الحكم",
      "sourceId": "source-sunan-kubra-nasai-8113-sayyida-shabab",
      "locator": {
        "display": "السنن الكبرى للنسائي، تحقيق حسن شلبي، ط1، ج7، ص318، ح8113",
        "volume": 7,
        "item": 8113,
        "page": 318
      },
      "attribution": "النسائي (ت303هـ)",
      "quote": "محمد بن آدم بن سليمان، عن مروان، عن الحكم وهو ابن عبد الرحمن بن أبي نعم عن أبيه، عن أبي سعيد … إلا ابني الخالة عيسى ابن مريم ويحيى بن زكريا",
      "summary": "متابعة لأبي نعيم عن الحكم؛ الملتقى الحكم.",
      "verification": "matched_shamela"
    }
  ],
  "riwayat": [
    {
      "id": "riwaya-ahmad-10999",
      "familyId": "family-abu-said",
      "label": "أحمد 10999 — فرع يزيد بن مردانبة",
      "nodePath": [
        "nabi",
        "abusaid",
        "ibnabinum",
        "yazidm",
        "zubayri",
        "k_ahmad"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-ahmad-10999"
      ],
      "hukmCitationRefs": [
        "cit-ahmad-10999"
      ],
      "matnVariants": [
        {
          "id": "matn-ahmad-10999-nucleus",
          "text": "الحسن والحسين سيدا شباب أهل الجنة",
          "role": "nawa",
          "citationRefs": [
            "cit-ahmad-10999"
          ]
        }
      ],
      "hukm": {
        "value": "إسناده صحيح",
        "attribution": "محققو مسند أحمد",
        "citationRefs": [
          "cit-ahmad-10999"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "riwaya-tirmidhi-3768-sufyan",
      "familyId": "family-abu-said",
      "label": "الترمذي 3768 — مخرج سفيان",
      "nodePath": [
        "nabi",
        "abusaid",
        "ibnabinum",
        "yazidz",
        "sufyan",
        "hafari",
        "mahmud",
        "k_t3768"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-tirmidhi-3768"
      ],
      "hukmCitationRefs": [
        "cit-tirmidhi-3768"
      ],
      "matnVariants": [
        {
          "id": "matn-tirmidhi-3768-nucleus",
          "text": "الحسن والحسين سيدا شباب أهل الجنة",
          "role": "nawa",
          "citationRefs": [
            "cit-tirmidhi-3768"
          ]
        }
      ],
      "hukm": {
        "value": "حسن صحيح على مدخل الحديث",
        "attribution": "الترمذي",
        "citationRefs": [
          "cit-tirmidhi-3768"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "riwaya-tirmidhi-3768-jarir-fudayl",
      "familyId": "family-abu-said",
      "label": "الترمذي 3768 — مخرج جرير ومحمد بن فضيل",
      "nodePath": [
        "nabi",
        "abusaid",
        "ibnabinum",
        "yazidz",
        "jarirfudayl",
        "sufyanwaki",
        "k_t3768"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-tirmidhi-3768"
      ],
      "hukmCitationRefs": [
        "cit-tirmidhi-3768"
      ],
      "matnVariants": [
        {
          "id": "matn-tirmidhi-3768-nahwahu",
          "text": "عن يزيد، نحوه",
          "role": "variant",
          "citationRefs": [
            "cit-tirmidhi-3768"
          ]
        }
      ],
      "hukm": {
        "value": "داخل مدخل حكم عليه الترمذي بحسن صحيح",
        "attribution": "الترمذي",
        "citationRefs": [
          "cit-tirmidhi-3768"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "riwaya-tirmidhi-3781-hudhayfa",
      "familyId": "family-hudhayfa",
      "label": "الترمذي 3781 — عائلة حذيفة",
      "nodePath": [
        "nabi",
        "hudhayfa",
        "zirr",
        "minhal",
        "maysara",
        "israil",
        "firyabi",
        "darimi",
        "k_t3781"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-tirmidhi-3781"
      ],
      "hukmCitationRefs": [
        "cit-tirmidhi-3781"
      ],
      "matnVariants": [
        {
          "id": "matn-tirmidhi-3781-angel",
          "text": "إن هذا ملك لم ينزل الأرض قط قبل هذه الليلة ... يبشرني بأن فاطمة سيدة نساء أهل الجنة، وأن الحسن والحسين سيدا شباب أهل الجنة",
          "role": "context",
          "citationRefs": [
            "cit-tirmidhi-3781"
          ]
        }
      ],
      "hukm": {
        "value": "حسن غريب من هذا الوجه",
        "attribution": "الترمذي",
        "citationRefs": [
          "cit-tirmidhi-3781"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "riwaya-ibn-majah-118-addition",
      "familyId": "family-ibn-umar-mualla",
      "label": "ابن ماجه 118 — طريق زيادة الأب",
      "nodePath": [
        "nabi",
        "ibnumar",
        "nafi",
        "ibnabidhib",
        "mualla",
        "wasiti",
        "k_im118"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-ibn-majah-118",
        "cit-tahdhib-mualla-6100"
      ],
      "hukmCitationRefs": [
        "cit-ibn-majah-118",
        "cit-tahdhib-mualla-6100"
      ],
      "matnVariants": [
        {
          "id": "matn-ibn-majah-118-composite",
          "text": "الحسن والحسين سيدا شباب أهل الجنة، وأبوهما خير منهما",
          "role": "ziyadah",
          "citationRefs": [
            "cit-ibn-majah-118"
          ]
        }
      ],
      "hukm": {
        "value": "إسناده تالف",
        "attribution": "محققو سنن ابن ماجه",
        "citationRefs": [
          "cit-ibn-majah-118"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "riwaya-ibn-hibban-6959",
      "familyId": "family-abu-said-hakam",
      "label": "ابن حبان 6959 — الحكم عن أبيه، لفظ الاستثناء",
      "nodePath": [
        "nabi",
        "abusaid",
        "ibnabinum",
        "hakam",
        "abunuaym",
        "k_ih6959"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-ibn-hibban-6959"
      ],
      "hukmCitationRefs": [
        "cit-ibn-hibban-6959",
        "cit-ibn-hibban-6959-hashiya"
      ],
      "matnVariants": [
        {
          "id": "matn-ibn-hibban-6959",
          "text": "الحسن والحسين سيدا شباب أهل الجنة، إلا ابني الخالة: عيسى بن مريم، ويحيى بن زكريا",
          "role": "ziyadah",
          "citationRefs": [
            "cit-ibn-hibban-6959"
          ]
        }
      ],
      "hukm": {
        "value": "حديث صحيح، وقد توبع الحكم",
        "attribution": "محقق الإحسان",
        "citationRefs": [
          "cit-ibn-hibban-6959",
          "cit-ibn-hibban-6959-hashiya"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "riwaya-nasai-8113",
      "familyId": "family-abu-said-hakam",
      "label": "النسائي الكبرى 8113 — مروان عن الحكم",
      "nodePath": [
        "nabi",
        "abusaid",
        "ibnabinum",
        "hakam",
        "marwan",
        "k_nasai8113"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-nasai-8113"
      ],
      "hukmCitationRefs": [
        "cit-nasai-8113"
      ],
      "matnVariants": [
        {
          "id": "matn-nasai-8113",
          "text": "الحسن والحسين سيدا شباب أهل الجنة، إلا ابني الخالة: عيسى بن مريم، ويحيى بن زكريا",
          "role": "ziyadah",
          "citationRefs": [
            "cit-nasai-8113"
          ]
        }
      ],
      "hukm": {
        "value": "لا حكم في الموضع",
        "attribution": "النسائي",
        "citationRefs": [
          "cit-nasai-8113"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "riwaya-hakim-4778",
      "familyId": "family-abu-said-hakam",
      "label": "الحاكم 4778 — الحماني عن الحكم",
      "nodePath": [
        "nabi",
        "abusaid",
        "ibnabinum",
        "hakam",
        "himmani",
        "k_hakim4778"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-hakim-4778"
      ],
      "hukmCitationRefs": [
        "cit-hakim-4778"
      ],
      "matnVariants": [
        {
          "id": "matn-hakim-4778",
          "text": "الحسن والحسين سيدا شباب أهل الجنة إلا ابني الخالة",
          "role": "ziyadah",
          "citationRefs": [
            "cit-hakim-4778"
          ]
        }
      ],
      "hukm": {
        "value": "قد صح من أوجه كثيرة؛ تعقبه الذهبي: الحكم فيه لين",
        "attribution": "الحاكم والذهبي",
        "citationRefs": [
          "cit-hakim-4778"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "riwaya-ahmad-23329",
      "familyId": "family-hudhayfa",
      "label": "أحمد 23329 — حسين بن محمد عن إسرائيل",
      "nodePath": [
        "nabi",
        "hudhayfa",
        "zirr",
        "minhal",
        "maysara",
        "israil",
        "israil_students",
        "k_ahmad23329"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-ahmad-23329"
      ],
      "hukmCitationRefs": [
        "cit-ahmad-23329"
      ],
      "matnVariants": [
        {
          "id": "matn-ahmad-23329",
          "text": "فهو ملك من الملائكة لم يهبط الأرض قط قبل هذه الليلة، استأذن ربه أن يسلم علي، ويبشرني أن الحسن والحسين سيدا شباب أهل الجنة، وأن فاطمة سيدة نساء أهل الجنة",
          "role": "context",
          "citationRefs": [
            "cit-ahmad-23329"
          ]
        }
      ],
      "hukm": {
        "value": "إسناده صحيح",
        "attribution": "محققو المسند",
        "citationRefs": [
          "cit-ahmad-23329"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "riwaya-ibn-hibban-6960",
      "familyId": "family-hudhayfa",
      "label": "ابن حبان 6960 — زيد بن الحباب عن إسرائيل",
      "nodePath": [
        "nabi",
        "hudhayfa",
        "zirr",
        "minhal",
        "maysara",
        "israil",
        "israil_students",
        "k_ih6960"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-ibn-hibban-6960"
      ],
      "hukmCitationRefs": [
        "cit-ibn-hibban-6960"
      ],
      "matnVariants": [
        {
          "id": "matn-ibn-hibban-6960",
          "text": "عرض لي ملك استأذن ربه أن يسلم علي، وبشرني أن الحسن والحسين سيدا شباب أهل الجنة",
          "role": "context",
          "citationRefs": [
            "cit-ibn-hibban-6960"
          ]
        }
      ],
      "hukm": {
        "value": "إسناده صحيح",
        "attribution": "محقق الإحسان",
        "citationRefs": [
          "cit-ibn-hibban-6960"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "riwaya-hakim-5630",
      "familyId": "family-hudhayfa",
      "label": "الحاكم 5630 — محمد بن بكر عن إسرائيل بلفظ جبريل",
      "nodePath": [
        "nabi",
        "hudhayfa",
        "zirr",
        "minhal",
        "maysara",
        "israil",
        "israil_students",
        "k_hakim5630"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-hakim-5630"
      ],
      "hukmCitationRefs": [
        "cit-hakim-5630"
      ],
      "matnVariants": [
        {
          "id": "matn-hakim-5630",
          "text": "أتاني جبريل فقال: إن الحسن والحسين سيدا شباب أهل الجنة",
          "role": "variant",
          "citationRefs": [
            "cit-hakim-5630"
          ]
        }
      ],
      "hukm": {
        "value": "صحيح",
        "attribution": "الذهبي في التلخيص",
        "citationRefs": [
          "cit-hakim-5630"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "riwaya-ahmad-23330",
      "familyId": "family-hudhayfa-shabi",
      "label": "أحمد 23330 — إسرائيل عن ابن أبي السفر عن الشعبي",
      "nodePath": [
        "nabi",
        "hudhayfa",
        "shabi",
        "ibnabisafar",
        "israil",
        "k_ahmad23330"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-ahmad-23330"
      ],
      "hukmCitationRefs": [
        "cit-ahmad-23330"
      ],
      "matnVariants": [
        {
          "id": "matn-ahmad-23330",
          "text": "فإن جبريل جاء يبشرني أن الحسن والحسين سيدا شباب أهل الجنة",
          "role": "variant",
          "citationRefs": [
            "cit-ahmad-23330"
          ]
        }
      ],
      "hukm": {
        "value": "حديث صحيح؛ وهذا الإسناد منقطع: الشعبي لا يعرف له سماع من حذيفة",
        "attribution": "محققو المسند",
        "citationRefs": [
          "cit-ahmad-23330"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "riwaya-hakim-4780",
      "familyId": "family-ibn-umar-mualla",
      "label": "الحاكم 4780 — القطان عن المعلّى",
      "nodePath": [
        "nabi",
        "ibnumar",
        "nafi",
        "ibnabidhib",
        "mualla",
        "qattan",
        "k_hakim4780"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-hakim-4780"
      ],
      "hukmCitationRefs": [
        "cit-hakim-4780"
      ],
      "matnVariants": [
        {
          "id": "matn-hakim-4780",
          "text": "الحسن والحسين سيدا شباب أهل الجنة، وأبوهما خير منهما",
          "role": "ziyadah",
          "citationRefs": [
            "cit-hakim-4780"
          ]
        }
      ],
      "hukm": {
        "value": "معلى بن عبد الرحمن متروك",
        "attribution": "الذهبي",
        "citationRefs": [
          "cit-hakim-4780"
        ]
      }
    }
  ],
  "illal": [
    {
      "id": "illa-mualla-route",
      "kind": "jarh_mufassar",
      "label": "المعلّى علة طريق الزيادة",
      "statement": "عيّن محققو ابن ماجه المعلّى بن عبد الرحمن موضع تلف ح118، وتجمع ترجمته جرحاً شديداً؛ فلا يصلح الطريق لإثبات زيادة الأب.",
      "subject": {
        "kind": "edge",
        "id": "edge-ibn-abi-dhib-mualla"
      },
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ibn-majah-118-addition"
      ],
      "matnRefs": [
        "matn-ibn-majah-118-composite"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-ibn-majah-118",
        "cit-tahdhib-mualla-6100"
      ],
      "certainty": "documented_with_scan_debt",
      "effect": "إسقاط حجية طريق الزيادة، من غير تعيين المعلّى منشئاً لهذه الجملة بعينها ومن غير نقل الضعف إلى النواة المستقلة"
    },
    {
      "id": "illa-hakam-tafarrud",
      "kind": "tafarrud_ziyada",
      "label": "تفرد الحكم بالاستثناء عن أبيه",
      "statement": "لا يُروى الاستثناء «إلا ابني الخالة» في الطبقة إلا من جهة الحكم بن عبد الرحمن عن أبيه، ويزيد بن مردانبة ويزيد بن أبي زياد يرويان النواة عن ابن أبي نعم بلا استثناء؛ والحكم مختلف فيه بين تضعيف ابن معين وتليين الذهبي وتوثيق ابن حبان والفسوي.",
      "subject": {
        "kind": "edge",
        "id": "edge-ibnabinum-hakam"
      },
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ibn-hibban-6959",
        "riwaya-nasai-8113",
        "riwaya-hakim-4778"
      ],
      "matnRefs": [
        "matn-ibn-hibban-6959",
        "matn-nasai-8113",
        "matn-hakim-4778"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-ibn-hibban-6959-hashiya",
        "cit-hakim-4778",
        "cit-ahmad-10999",
        "cit-tirmidhi-3768"
      ],
      "certainty": "documented_with_scan_debt",
      "effect": "إنزال الاستثناء عن درجة النواة من غير طرحه؛ لا تُعد الكتب الأربعة شهوداً مستقلة له"
    },
    {
      "id": "illa-shabi-inqita",
      "kind": "inqita",
      "label": "انقطاع الشعبي عن حذيفة",
      "statement": "قال محققو المسند: الشعبي لا يعرف له سماع من حذيفة وإن أدركه صغيراً.",
      "subject": {
        "kind": "edge",
        "id": "edge-hudhayfa-shabi"
      },
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ahmad-23330"
      ],
      "matnRefs": [
        "matn-ahmad-23330"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-ahmad-23330"
      ],
      "certainty": "documented",
      "effect": "وجه تسمية جبريل عند أحمد 23330 لا يقوم بنفسه"
    },
    {
      "id": "illa-jibril-naming",
      "kind": "ikhtilaf_lafz",
      "label": "تسمية الملك جبريل مخالفة للفظ العائلة",
      "statement": "اللفظ الحاكم في عائلة زر عن حذيفة: ملك لم يهبط الأرض قط؛ وتسمية جبريل في رواية محمد بن بكر عن إسرائيل، وفي وجه الشعبي، وفي رواية عاصم عند الطبراني؛ ونبه محققو المسند: وقع في رواية عاصم جبريل بدل ملك لم ينزل.",
      "subject": {
        "kind": "edge",
        "id": "edge-students-hakim5630"
      },
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-hakim-5630",
        "riwaya-ahmad-23330",
        "riwaya-ahmad-23329"
      ],
      "matnRefs": [
        "matn-hakim-5630",
        "matn-ahmad-23330"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-ahmad-23329",
        "cit-ahmad-23330",
        "cit-hakim-5630",
        "cit-ibn-hibban-6960-hashiya"
      ],
      "certainty": "documented_with_scan_debt",
      "effect": "التسمية فرق لفظي داخل العائلة لا طريق مستقل؛ الراجح بنص المحققين أن المحفوظ ملك غير مسمى"
    }
  ],
  "arguments": [
    {
      "id": "arg-two-companion-families",
      "kind": "isnad",
      "statement": "عائلة أبي سعيد وعائلة حذيفة لا تلتقيان في راوٍ تحت الصحابي في المادة المطابقة؛ فهما أصلان صحابيان مستقلان للنواة.",
      "targets": [
        "riwaya:riwaya-ahmad-10999",
        "riwaya:riwaya-tirmidhi-3768-sufyan",
        "riwaya:riwaya-tirmidhi-3781-hudhayfa"
      ],
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ahmad-10999",
        "riwaya-tirmidhi-3768-sufyan",
        "riwaya-tirmidhi-3781-hudhayfa"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-ahmad-10999",
        "cit-tirmidhi-3768",
        "cit-tirmidhi-3781"
      ],
      "limitations": "استقلال العائلتين لا يساوي التواتر، ولا يدعي استيعاب جميع طرق الباب."
    },
    {
      "id": "arg-yazid-abi-ziyad-scope",
      "kind": "isnad",
      "statement": "مخرجا الترمذي 3768 يلتقيان عند يزيد بن أبي زياد ثم ابن أبي نعم؛ أما طريق أحمد فيخرج عن يزيد بن أبي زياد ويلتقي بهما عند ابن أبي نعم فقط.",
      "targets": [
        "node:yazidz",
        "node:ibnabinum",
        "riwaya:riwaya-ahmad-10999",
        "riwaya:riwaya-tirmidhi-3768-sufyan",
        "riwaya:riwaya-tirmidhi-3768-jarir-fudayl"
      ],
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ahmad-10999",
        "riwaya-tirmidhi-3768-sufyan",
        "riwaya-tirmidhi-3768-jarir-fudayl"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-ahmad-10999",
        "cit-tirmidhi-3768"
      ],
      "limitations": "حكم الترمذي على مدخل 3768 لا يحول كل مخرج علوي إلى أصل صحابي مستقل، ولا تنقل الخريطة حكماً رجالياً على يزيد من غير سجل دقيق."
    },
    {
      "id": "arg-addition-separate",
      "kind": "matn",
      "statement": "زيادة «وأبوهما خير منهما» غائبة عن النصوص المطابقة لعائلتي أبي سعيد وحذيفة، وحاضرة في طريق ابن عمر عند ابن ماجه 118 وحده ضمن هذه العينة.",
      "targets": [
        "riwaya:riwaya-ahmad-10999",
        "riwaya:riwaya-tirmidhi-3781-hudhayfa",
        "riwaya:riwaya-ibn-majah-118-addition"
      ],
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ahmad-10999",
        "riwaya-tirmidhi-3768-sufyan",
        "riwaya-tirmidhi-3781-hudhayfa",
        "riwaya-ibn-majah-118-addition"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-ahmad-10999",
        "cit-tirmidhi-3768",
        "cit-tirmidhi-3781",
        "cit-ibn-majah-118"
      ],
      "limitations": "هذا حكم على العينة المطابقة؛ استيعاب سائر طرق الزيادة باق ديناً بحثياً."
    },
    {
      "id": "arg-mualla-does-not-inherit",
      "kind": "illa",
      "statement": "تلف طريق المعلّى يسقط حجية زيادة الأب في ح118، ولا يعدي نواة رويت من طريقين لا يمران به.",
      "targets": [
        "node:mualla",
        "edge:edge-ibn-abi-dhib-mualla",
        "riwaya:riwaya-ibn-majah-118-addition"
      ],
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ibn-majah-118-addition"
      ],
      "illaRefs": [
        "illa-mualla-route"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-ibn-majah-118",
        "cit-tahdhib-mualla-6100",
        "cit-ahmad-10999",
        "cit-tirmidhi-3781"
      ],
      "limitations": "لا يثبت الجرح أن المعلّى وضع هذه الجملة بعينها، ولا يصدر حكماً على طرق زيادة لم تطابق مستقلاً."
    },
    {
      "id": "arg-no-tawatur-claim",
      "kind": "isnad",
      "statement": "وجود عائلتين صحابيتين مقبولتين يثبت النواة في حدود أحكام المصادر الحاكمة، ولا يكفي وحده لإطلاق دعوى التواتر.",
      "targets": [
        "riwaya:riwaya-ahmad-10999",
        "riwaya:riwaya-tirmidhi-3781-hudhayfa"
      ],
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ahmad-10999",
        "riwaya-tirmidhi-3781-hudhayfa"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-ahmad-10999",
        "cit-tirmidhi-3781"
      ],
      "limitations": "لم تستوعب الخريطة جميع الطرق المنسوبة إلى بقية الصحابة."
    },
    {
      "id": "arg-matn-not-political-immunity",
      "kind": "matn",
      "statement": "النواة فضيلة أخروية للحسن والحسين؛ لا تنص على خلافة أو عصمة سياسية أو تصحيح كل قرار دنيوي، ولا تتضمن رتبة لأبيهما.",
      "targets": [
        "riwaya:riwaya-ahmad-10999",
        "riwaya:riwaya-tirmidhi-3781-hudhayfa"
      ],
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ahmad-10999",
        "riwaya-tirmidhi-3781-hudhayfa"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-ahmad-10999",
        "cit-tirmidhi-3781"
      ],
      "limitations": "كل تنزيل سياسي يحتاج جسراً دلالياً ودليلاً مستقلين خارج لفظ النواة."
    },
    {
      "id": "arg-geography-limited",
      "kind": "geography",
      "statement": "يسمي الترمذي عبد الرحمن بن أبي نعم «البجلي الكوفي»؛ ولا تكفي السجلات الحاكمة الحالية لإسناد أمصار بقية الرواة أو تقرير احتكار جغرافي للعائلتين.",
      "scope": "sample",
      "targets": [
        "node:ibnabinum",
        "riwaya:riwaya-tirmidhi-3768-sufyan"
      ],
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-tirmidhi-3768-sufyan",
        "riwaya-tirmidhi-3768-jarir-fudayl"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-tirmidhi-3768"
      ],
      "limitations": "النسبة البجلية والمصر قرينة تعريف وبيئة لا جرح؛ ولم يثبت في الحزمة موقف شخصي لابن أبي نعم يشغل قيد الخبر الموافق. تظهر سائر أشرطة الأمصار «غير معين» ولا يستنتج منها غياب تاريخي."
    },
    {
      "id": "arg-four-wordings-separate",
      "kind": "matn",
      "statement": "الحديث يُتداول بأربع صور: النواة، والاستثناء، وتسمية جبريل، وزيادة الأب؛ لكل صورة حاملها الذي لا تُعرف إلا من جهته، ولا ترث صورة حكم أخرى.",
      "targets": [
        "riwaya:riwaya-ahmad-10999",
        "riwaya:riwaya-ibn-hibban-6959",
        "riwaya:riwaya-ahmad-23330",
        "riwaya:riwaya-ibn-majah-118-addition"
      ],
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ahmad-10999",
        "riwaya-tirmidhi-3781-hudhayfa",
        "riwaya-ibn-hibban-6959",
        "riwaya-ahmad-23330",
        "riwaya-hakim-5630",
        "riwaya-ibn-majah-118-addition",
        "riwaya-hakim-4780"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-ahmad-10999",
        "cit-tirmidhi-3781",
        "cit-ibn-hibban-6959",
        "cit-ibn-hibban-6959-hashiya",
        "cit-ahmad-23329",
        "cit-ahmad-23330",
        "cit-hakim-5630",
        "cit-ibn-majah-118",
        "cit-hakim-4780"
      ],
      "limitations": "طرق الزيادة الأخرى (ابن مسعود عند الحاكم 4779، قرة عند الطبراني 2617) في الخريطة الشقيقة hadith_sayyida_shabab_alfaz وما زالت ديناً رجالياً."
    },
    {
      "id": "arg-exception-single-carrier",
      "kind": "isnad",
      "statement": "اجتماع ابن حبان والنسائي والحاكم والطبراني على لفظ الاستثناء لا يتعدد به الأصل؛ الملتقى الحكم بن عبد الرحمن عن أبيه، وتلميذا الأب الآخران بلا استثناء.",
      "targets": [
        "node:hakam",
        "edge:edge-ibnabinum-hakam",
        "riwaya:riwaya-ibn-hibban-6959",
        "riwaya:riwaya-nasai-8113",
        "riwaya:riwaya-hakim-4778"
      ],
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ibn-hibban-6959",
        "riwaya-nasai-8113",
        "riwaya-hakim-4778",
        "riwaya-ahmad-10999",
        "riwaya-tirmidhi-3768-sufyan"
      ],
      "illaRefs": [
        "illa-hakam-tafarrud"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-ibn-hibban-6959",
        "cit-ibn-hibban-6959-hashiya",
        "cit-nasai-8113",
        "cit-hakim-4778",
        "cit-ahmad-10999",
        "cit-tirmidhi-3768"
      ],
      "limitations": "أقوال النقاد في الحكم منقولة عبر حاشية المحقق وتعقب الذهبي؛ مطابقتها على تهذيب الكمال دين معلن."
    },
    {
      "id": "arg-jibril-not-independent",
      "kind": "matn",
      "statement": "تسمية الملك جبريل لا تقوم على طريق مستقل عن عائلة حذيفة: وجه منقطع، ووجه فيه من لم يُعرف، وخلاف على إسرائيل؛ والمحفوظ بنص محققي المسند: ملك لم يهبط.",
      "targets": [
        "edge:edge-hudhayfa-shabi",
        "edge:edge-students-hakim5630",
        "riwaya:riwaya-ahmad-23329",
        "riwaya:riwaya-ahmad-23330",
        "riwaya:riwaya-hakim-5630"
      ],
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ahmad-23329",
        "riwaya-ibn-hibban-6960",
        "riwaya-ahmad-23330",
        "riwaya-hakim-5630"
      ],
      "illaRefs": [
        "illa-shabi-inqita",
        "illa-jibril-naming"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-ahmad-23329",
        "cit-ahmad-23330",
        "cit-hakim-5630",
        "cit-ibn-hibban-6960",
        "cit-ibn-hibban-6960-hashiya"
      ],
      "limitations": "لم يحسم موضع التسمية في المستدرك 5630 بين محمد بن بكر ومن دونه."
    }
  ],
  "nodes": [
    {
      "id": "nabi",
      "kind": "nabi",
      "label": "رسول الله ﷺ",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ahmad-10999",
          "cit-tirmidhi-3768",
          "cit-tirmidhi-3781",
          "cit-ibn-majah-118"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "abusaid",
      "kind": "sahabi",
      "label": "أبو سعيد الخدري",
      "sub": "العائلة الصحابية الأولى للنواة",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ahmad-10999",
          "cit-tirmidhi-3768"
        ],
        "sub": [
          "cit-ahmad-10999",
          "cit-tirmidhi-3768"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "hudhayfa",
      "kind": "sahabi",
      "label": "حذيفة بن اليمان",
      "sub": "العائلة الصحابية الثانية للنواة",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-tirmidhi-3781"
        ],
        "sub": [
          "cit-tirmidhi-3781"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "ibnumar",
      "kind": "sahabi",
      "label": "عبد الله بن عمر",
      "sub": "طريق المتن المركب وزيادة الأب في ح118",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ibn-majah-118"
        ],
        "sub": [
          "cit-ibn-majah-118"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "ibnabinum",
      "kind": "madar",
      "label": "عبد الرحمن بن أبي نعم البجلي",
      "sub": "ملتقى فروع عائلة أبي سعيد؛ سماه الترمذي البجلي الكوفي",
      "city": "kufa",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ahmad-10999",
          "cit-tirmidhi-3768"
        ],
        "sub": [
          "cit-ahmad-10999",
          "cit-tirmidhi-3768"
        ],
        "city": [
          "cit-tirmidhi-3768"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "yazidm",
      "kind": "rawi",
      "label": "يزيد بن مردانبة",
      "sub": "فرع أحمد الخارج عن يزيد بن أبي زياد؛ وثقه محققو المسند",
      "hukm": "thiqa",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ahmad-10999"
        ],
        "sub": [
          "cit-ahmad-10999"
        ],
        "hukm": [
          "cit-ahmad-10999"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "yazidz",
      "kind": "rawi",
      "label": "يزيد بن أبي زياد",
      "sub": "ملتقى مخرجي الترمذي 3768؛ ضعفه محققو المسند؛ لا يمثل عائلة صحابية مستقلة",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-tirmidhi-3768"
        ],
        "sub": [
          "cit-tirmidhi-3768",
          "cit-ahmad-11594"
        ],
        "hukm": [
          "cit-ahmad-11594"
        ]
      },
      "hukm": "daif"
    },
    {
      "id": "zubayri",
      "kind": "rawi",
      "label": "محمد بن عبد الله الزبيري",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ahmad-10999"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "sufyan",
      "kind": "rawi",
      "label": "سفيان",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-tirmidhi-3768"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "hafari",
      "kind": "rawi",
      "label": "أبو داود الحفري",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-tirmidhi-3768"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "mahmud",
      "kind": "rawi",
      "label": "محمود بن غيلان",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-tirmidhi-3768"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "jarirfudayl",
      "kind": "group",
      "label": "جرير ومحمد بن فضيل",
      "sub": "عن يزيد: «نحوه»",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-tirmidhi-3768"
        ],
        "sub": [
          "cit-tirmidhi-3768"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "sufyanwaki",
      "kind": "rawi",
      "label": "سفيان بن وكيع",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-tirmidhi-3768"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "zirr",
      "kind": "rawi",
      "label": "زر بن حبيش",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-tirmidhi-3781"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "minhal",
      "kind": "rawi",
      "label": "المنهال بن عمرو",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-tirmidhi-3781"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "maysara",
      "kind": "rawi",
      "label": "ميسرة بن حبيب",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-tirmidhi-3781"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "israil",
      "kind": "madar",
      "label": "إسرائيل",
      "sub": "«لا نعرفه إلا من حديث إسرائيل» في هذا الوجه",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-tirmidhi-3781"
        ],
        "sub": [
          "cit-tirmidhi-3781"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "firyabi",
      "kind": "rawi",
      "label": "محمد بن يوسف",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-tirmidhi-3781"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "darimi",
      "kind": "group",
      "label": "عبد الله بن عبد الرحمن وإسحاق بن منصور",
      "sub": "شيخا الترمذي في ح3781",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-tirmidhi-3781"
        ],
        "sub": [
          "cit-tirmidhi-3781"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "nafi",
      "kind": "rawi",
      "label": "نافع",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ibn-majah-118"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "ibnabidhib",
      "kind": "rawi",
      "label": "ابن أبي ذئب",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ibn-majah-118"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "mualla",
      "kind": "rawi",
      "label": "المعلّى بن عبد الرحمن الواسطي",
      "sub": "علة طريق ح118؛ جرحه شديد مع كفة أخف مذكورة في الترجمة",
      "hukm": "matruk",
      "flags": [
        "jarh"
      ],
      "card": "05_cards/evidences/evidence-hadith-sayyida-shabab-al-janna-usul-wa-ziyadat-al-ab.md",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ibn-majah-118",
          "cit-tahdhib-mualla-6100"
        ],
        "sub": [
          "cit-ibn-majah-118",
          "cit-tahdhib-mualla-6100"
        ],
        "hukm": [
          "cit-tahdhib-mualla-6100"
        ],
        "flags": {
          "jarh": [
            "cit-tahdhib-mualla-6100"
          ]
        },
        "card": [
          "cit-tahdhib-mualla-6100"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "wasiti",
      "kind": "rawi",
      "label": "محمد بن موسى الواسطي",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ibn-majah-118"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "k_ahmad",
      "kind": "kitab",
      "label": "مسند أحمد 10999",
      "sub": "النواة وحدها؛ حكم المحققين: إسناده صحيح",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ahmad-10999"
        ],
        "sub": [
          "cit-ahmad-10999"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "k_t3768",
      "kind": "kitab",
      "label": "الترمذي 3768",
      "sub": "النواة وحدها؛ حكم المدخل: حسن صحيح",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-tirmidhi-3768"
        ],
        "sub": [
          "cit-tirmidhi-3768"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "k_t3781",
      "kind": "kitab",
      "label": "الترمذي 3781",
      "sub": "النواة داخل بشارة الملك؛ حسن غريب من هذا الوجه",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-tirmidhi-3781"
        ],
        "sub": [
          "cit-tirmidhi-3781"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "k_im118",
      "kind": "kitab",
      "label": "ابن ماجه 118",
      "sub": "النواة مع زيادة الأب؛ حكم المحققين: إسناده تالف",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ibn-majah-118"
        ],
        "sub": [
          "cit-ibn-majah-118"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "hakam",
      "kind": "rawi",
      "label": "الحكم بن عبد الرحمن بن أبي نعم",
      "sub": "حامل الاستثناء عن أبيه وحده؛ ضعفه ابن معين، صالح الحديث عند أبي حاتم، «فيه لين» عند الذهبي",
      "flags": [
        "jarh"
      ],
      "card": "05_cards/evidences/evidence-hadith-sayyida-shabab-al-janna-usul-wa-ziyadat-al-ab.md",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ibn-hibban-6959",
          "cit-ibn-hibban-6959-hashiya",
          "cit-hakim-4778"
        ],
        "sub": [
          "cit-ibn-hibban-6959",
          "cit-ibn-hibban-6959-hashiya",
          "cit-hakim-4778"
        ],
        "flags": {
          "jarh": [
            "cit-ibn-hibban-6959-hashiya",
            "cit-hakim-4778"
          ]
        },
        "card": [
          "cit-ibn-hibban-6959-hashiya"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "abunuaym",
      "kind": "rawi",
      "label": "أبو نعيم الفضل بن دكين",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ibn-hibban-6959"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "marwan",
      "kind": "rawi",
      "label": "مروان بن معاوية",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-nasai-8113"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "himmani",
      "kind": "rawi",
      "label": "عبد الحميد بن عبد الرحمن الحماني",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-hakim-4778"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "k_ih6959",
      "kind": "kitab",
      "label": "ابن حبان 6959",
      "sub": "«إلا ابني الخالة»؛ زياد بن أيوب ← محمد بن إسحاق مولى ثقيف؛ ومن أبي نعيم أيضاً الطبراني 2610",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ibn-hibban-6959"
        ],
        "sub": [
          "cit-ibn-hibban-6959"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "k_nasai8113",
      "kind": "kitab",
      "label": "النسائي الكبرى 8113",
      "sub": "«إلا ابني الخالة»؛ محمد بن آدم عن مروان",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-nasai-8113"
        ],
        "sub": [
          "cit-nasai-8113"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "k_hakim4778",
      "kind": "kitab",
      "label": "الحاكم 4778",
      "sub": "«إلا ابني الخالة»؛ الذهبي: الحكم فيه لين",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-hakim-4778"
        ],
        "sub": [
          "cit-hakim-4778"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "israil_students",
      "kind": "group",
      "label": "حسين بن محمد · زيد بن الحباب · محمد بن بكر",
      "sub": "ثلاثة عن إسرائيل؛ الثالث بلفظ «أتاني جبريل»",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ahmad-23329",
          "cit-ibn-hibban-6960",
          "cit-hakim-5630"
        ],
        "sub": [
          "cit-ahmad-23329",
          "cit-ibn-hibban-6960",
          "cit-hakim-5630"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "k_ahmad23329",
      "kind": "kitab",
      "label": "مسند أحمد 23329",
      "sub": "«ملك لم يهبط الأرض قط»؛ إسناده صحيح",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ahmad-23329"
        ],
        "sub": [
          "cit-ahmad-23329"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "k_ih6960",
      "kind": "kitab",
      "label": "ابن حبان 6960",
      "sub": "«عرض لي ملك»؛ ابن أبي شيبة ← الحسن بن سفيان؛ إسناده صحيح",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ibn-hibban-6960"
        ],
        "sub": [
          "cit-ibn-hibban-6960"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "k_hakim5630",
      "kind": "kitab",
      "label": "الحاكم 5630",
      "sub": "«أتاني جبريل فقال»؛ الذهبي: صحيح",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-hakim-5630"
        ],
        "sub": [
          "cit-hakim-5630"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "shabi",
      "kind": "rawi",
      "label": "عامر الشعبي",
      "sub": "لا يعرف له سماع من حذيفة — محققو المسند",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ahmad-23330"
        ],
        "sub": [
          "cit-ahmad-23330"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "ibnabisafar",
      "kind": "rawi",
      "label": "عبد الله بن أبي السفر",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ahmad-23330"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "k_ahmad23330",
      "kind": "kitab",
      "label": "مسند أحمد 23330",
      "sub": "«فإن جبريل جاء يبشرني»؛ أسود بن عامر عن إسرائيل؛ حديث صحيح والإسناد منقطع",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-ahmad-23330"
        ],
        "sub": [
          "cit-ahmad-23330"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "qattan",
      "kind": "rawi",
      "label": "محمد بن موسى القطان",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-hakim-4780"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "k_hakim4780",
      "kind": "kitab",
      "label": "الحاكم 4780",
      "sub": "«وأبوهما خير منهما»؛ ابن خزيمة ← العمري؛ الذهبي: معلى متروك",
      "evidenceRefs": {
        "identity": [
          "cit-hakim-4780"
        ],
        "sub": [
          "cit-hakim-4780"
        ]
      }
    }
  ],
  "edges": [
    {
      "id": "edge-nabi-abusaid",
      "from": "nabi",
      "to": "abusaid",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ahmad-10999",
        "riwaya-tirmidhi-3768-sufyan",
        "riwaya-tirmidhi-3768-jarir-fudayl"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-ahmad-10999",
          "cit-tirmidhi-3768"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-nabi-hudhayfa",
      "from": "nabi",
      "to": "hudhayfa",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-tirmidhi-3781-hudhayfa"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-tirmidhi-3781"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-nabi-ibnumar",
      "from": "nabi",
      "to": "ibnumar",
      "status": "weak",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ibn-majah-118-addition"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-ibn-majah-118"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-abusaid-ibnabinum",
      "from": "abusaid",
      "to": "ibnabinum",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ahmad-10999",
        "riwaya-tirmidhi-3768-sufyan",
        "riwaya-tirmidhi-3768-jarir-fudayl"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-ahmad-10999",
          "cit-tirmidhi-3768"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-ibnabinum-yazidm",
      "from": "ibnabinum",
      "to": "yazidm",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ahmad-10999"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-ahmad-10999"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-yazidm-zubayri",
      "from": "yazidm",
      "to": "zubayri",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ahmad-10999"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-ahmad-10999"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-zubayri-ahmad",
      "from": "zubayri",
      "to": "k_ahmad",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ahmad-10999"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-ahmad-10999"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-ibnabinum-yazidz",
      "from": "ibnabinum",
      "to": "yazidz",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-tirmidhi-3768-sufyan",
        "riwaya-tirmidhi-3768-jarir-fudayl"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-tirmidhi-3768"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-yazidz-sufyan",
      "from": "yazidz",
      "to": "sufyan",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-tirmidhi-3768-sufyan"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-tirmidhi-3768"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-sufyan-hafari",
      "from": "sufyan",
      "to": "hafari",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-tirmidhi-3768-sufyan"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-tirmidhi-3768"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-hafari-mahmud",
      "from": "hafari",
      "to": "mahmud",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-tirmidhi-3768-sufyan"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-tirmidhi-3768"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-mahmud-t3768",
      "from": "mahmud",
      "to": "k_t3768",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-tirmidhi-3768-sufyan"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-tirmidhi-3768"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-yazidz-jarirfudayl",
      "from": "yazidz",
      "to": "jarirfudayl",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-tirmidhi-3768-jarir-fudayl"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-tirmidhi-3768"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-jarirfudayl-sufyanwaki",
      "from": "jarirfudayl",
      "to": "sufyanwaki",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-tirmidhi-3768-jarir-fudayl"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-tirmidhi-3768"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-sufyanwaki-t3768",
      "from": "sufyanwaki",
      "to": "k_t3768",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-tirmidhi-3768-jarir-fudayl"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-tirmidhi-3768"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-hudhayfa-zirr",
      "from": "hudhayfa",
      "to": "zirr",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-tirmidhi-3781-hudhayfa"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-tirmidhi-3781"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-zirr-minhal",
      "from": "zirr",
      "to": "minhal",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-tirmidhi-3781-hudhayfa"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-tirmidhi-3781"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-minhal-maysara",
      "from": "minhal",
      "to": "maysara",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-tirmidhi-3781-hudhayfa"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-tirmidhi-3781"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-maysara-israil",
      "from": "maysara",
      "to": "israil",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-tirmidhi-3781-hudhayfa"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-tirmidhi-3781"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-israil-firyabi",
      "from": "israil",
      "to": "firyabi",
      "note": "وجه غريب؛ لا يعرفه الترمذي إلا من حديث إسرائيل",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-tirmidhi-3781-hudhayfa"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-tirmidhi-3781"
        ],
        "note": [
          "cit-tirmidhi-3781"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-firyabi-darimi",
      "from": "firyabi",
      "to": "darimi",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-tirmidhi-3781-hudhayfa"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-tirmidhi-3781"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-darimi-t3781",
      "from": "darimi",
      "to": "k_t3781",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-tirmidhi-3781-hudhayfa"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-tirmidhi-3781"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-ibnumar-nafi",
      "from": "ibnumar",
      "to": "nafi",
      "status": "weak",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ibn-majah-118-addition"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-ibn-majah-118"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-nafi-ibnabidhib",
      "from": "nafi",
      "to": "ibnabidhib",
      "status": "weak",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ibn-majah-118-addition"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-ibn-majah-118"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-ibn-abi-dhib-mualla",
      "from": "ibnabidhib",
      "to": "mualla",
      "status": "weak",
      "note": "المعلّى موضع العلة المسمّاة في طريق ح118",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ibn-majah-118-addition"
      ],
      "illaRefs": [
        "illa-mualla-route"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-ibn-majah-118",
          "cit-tahdhib-mualla-6100"
        ],
        "note": [
          "cit-ibn-majah-118",
          "cit-tahdhib-mualla-6100"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-mualla-wasiti",
      "from": "mualla",
      "to": "wasiti",
      "status": "weak",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ibn-majah-118-addition"
      ],
      "illaRefs": [
        "illa-mualla-route"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-ibn-majah-118",
          "cit-tahdhib-mualla-6100"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-wasiti-im118",
      "from": "wasiti",
      "to": "k_im118",
      "status": "weak",
      "note": "زيادة الأب لا ترث حكم النواة المستقلة",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ibn-majah-118-addition"
      ],
      "illaRefs": [
        "illa-mualla-route"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-ibn-majah-118"
        ],
        "note": [
          "cit-ahmad-10999",
          "cit-tirmidhi-3768",
          "cit-tirmidhi-3781",
          "cit-ibn-majah-118"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-ibnabinum-hakam",
      "from": "ibnabinum",
      "to": "hakam",
      "status": "disputed",
      "note": "تفرد بالاستثناء عن أبيه؛ تلميذاه الآخران بلا استثناء",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ibn-hibban-6959",
        "riwaya-nasai-8113",
        "riwaya-hakim-4778"
      ],
      "illaRefs": [
        "illa-hakam-tafarrud"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-ibn-hibban-6959",
          "cit-nasai-8113",
          "cit-hakim-4778"
        ],
        "note": [
          "cit-ibn-hibban-6959-hashiya"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-hakam-abunuaym",
      "from": "hakam",
      "to": "abunuaym",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ibn-hibban-6959"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-ibn-hibban-6959"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-abunuaym-ih6959",
      "from": "abunuaym",
      "to": "k_ih6959",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ibn-hibban-6959"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-ibn-hibban-6959"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-hakam-marwan",
      "from": "hakam",
      "to": "marwan",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-nasai-8113"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-nasai-8113"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-marwan-nasai8113",
      "from": "marwan",
      "to": "k_nasai8113",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-nasai-8113"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-nasai-8113"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-hakam-himmani",
      "from": "hakam",
      "to": "himmani",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-hakim-4778"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-hakim-4778"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-himmani-hakim4778",
      "from": "himmani",
      "to": "k_hakim4778",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-hakim-4778"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-hakim-4778"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-israil-students",
      "from": "israil",
      "to": "israil_students",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ahmad-23329",
        "riwaya-ibn-hibban-6960",
        "riwaya-hakim-5630"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-ahmad-23329",
          "cit-ibn-hibban-6960",
          "cit-hakim-5630"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-students-ahmad23329",
      "from": "israil_students",
      "to": "k_ahmad23329",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ahmad-23329"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-ahmad-23329"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-students-ih6960",
      "from": "israil_students",
      "to": "k_ih6960",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ibn-hibban-6960"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-ibn-hibban-6960"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-students-hakim5630",
      "from": "israil_students",
      "to": "k_hakim5630",
      "status": "disputed",
      "note": "جبريل بدل «ملك لم يهبط»",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-hakim-5630"
      ],
      "illaRefs": [
        "illa-jibril-naming"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-hakim-5630"
        ],
        "note": [
          "cit-ahmad-23329",
          "cit-ibn-hibban-6960-hashiya"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-hudhayfa-shabi",
      "from": "hudhayfa",
      "to": "shabi",
      "status": "munqati",
      "note": "لا يعرف له سماع من حذيفة",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ahmad-23330"
      ],
      "illaRefs": [
        "illa-shabi-inqita"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-ahmad-23330"
        ],
        "note": [
          "cit-ahmad-23330"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-shabi-ibnabisafar",
      "from": "shabi",
      "to": "ibnabisafar",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ahmad-23330"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-ahmad-23330"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-ibnabisafar-israil",
      "from": "ibnabisafar",
      "to": "israil",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ahmad-23330"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-ahmad-23330"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-israil-ahmad23330",
      "from": "israil",
      "to": "k_ahmad23330",
      "note": "أسود بن عامر عن إسرائيل",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-ahmad-23330"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-ahmad-23330"
        ],
        "note": [
          "cit-ahmad-23330"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-mualla-qattan",
      "from": "mualla",
      "to": "qattan",
      "status": "weak",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-hakim-4780"
      ],
      "illaRefs": [
        "illa-mualla-route"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-hakim-4780"
        ]
      }
    },
    {
      "id": "edge-qattan-hakim4780",
      "from": "qattan",
      "to": "k_hakim4780",
      "status": "weak",
      "riwayaRefs": [
        "riwaya-hakim-4780"
      ],
      "illaRefs": [
        "illa-mualla-route"
      ],
      "evidenceRefs": {
        "status": [
          "cit-hakim-4780"
        ]
      }
    }
  ]
}
