{
  "id": "hadith_turbat_al_husayn",
  "version": 1,
  "updated": "2026-09-14",
  "title": "طرق حديث تربة الحسين: انقطاع طريق أم الفضل ومجموع الشواهد",
  "subtitle": "المستدرك للحاكم ح4818، مسند أحمد ح648 و13539 و26524، السلسلة الصحيحة ح821",
  "layout": "tree",
  "theme": "manaqib_qaraba",
  "colorBy": "city",
  "provenanceVersion": 2,
  "status": "verified_with_limits",
  "evidenceStatus": "incomplete",
  "verdict": "طريق أم الفضل في الحاكم ضعيف منقطع لعدم إدراك شداد بن عبد الله لأم الفضل وضعف محمد بن مصعب القرقساني؛ وأصل إخبار النبي بمقتل الحسين وإراءته التربة له شواهد متعددة ضعيفة الأفراد متقاربة المعنى؛ فالقدر المشترك حسن لغيره، ولا يصح تركيب أم الفضل ولا تفاصيله المفردة",
  "chapter": "02_manuscript/bab_08_al_mawsuaa_al_hadithiyya/02_riwayat_al_mubtadi_wa_tadarub_al_maslaha.md",
  "cards": [
    "05_cards/evidences/hadith-turbat-al-husayn-turuq-wa-hadd-al-lafz.md"
  ],
  "sources": [
    "source-al-mustadrak-hakim-suhayb-yashri-nafsahu",
    "source-musnad-ahmad-muassasat_al_risala"
  ],
  "citations": [
    {
      "id": "cit-hakim-4818",
      "kind": "isnad_matn_hukm",
      "label": "طريق أم الفضل في المستدرك",
      "sourceId": "source-al-mustadrak-hakim-suhayb-yashri-nafsahu",
      "locator": {
        "display": "المستدرك على الصحيحين، ج3، ص194، ح4818",
        "volume": 3,
        "page": 194,
        "hadithNo": 4818
      },
      "summary": "الحاكم عن الجوهري عن محمد بن الهيثم عن محمد بن مصعب عن الأوزاعي عن شداد بن عبد الله عن أم الفضل؛ وصححه الحاكم وتعقبه الذهبي بالانقطاع وضعف ابن مصعب.",
      "verification": "verified_print"
    },
    {
      "id": "cit-ahmad-13539",
      "kind": "parallel_witness",
      "label": "طريق أنس بن مالك عند أحمد",
      "sourceId": "source-musnad-ahmad-muassasat_al_risala",
      "locator": {
        "display": "مسند أحمد، ج21، ص172–173، ح13539",
        "volume": 21,
        "pages": "172–173",
        "hadithNo": 13539
      },
      "summary": "أحمد من طريق عمارة بن زاذان عن ثابت عن أنس: استأذن ملك القطر ربه أن يزور النبي فأذن له...",
      "verification": "verified_print"
    }
  ],
  "riwayat": [
    {
      "id": "riwaya-turba-umm-fadl",
      "familyId": "family-turba-husayn",
      "label": "طريق أم الفضل في المستدرك",
      "nodePath": [
        "nabi",
        "umm_fadl",
        "shaddad_abdullah",
        "awzai",
        "muhammad_musab",
        "muhammad_haytham",
        "muhammad_ali_jawhari",
        "hakim_4818"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-hakim-4818"
      ],
      "matnRefs": [
        "matn-turba-ruya"
      ],
      "hukm": "ضعيف منقطع بتعقب الذهبي"
    },
    {
      "id": "riwaya-turba-anas",
      "familyId": "family-turba-husayn",
      "label": "طريق أنس عند أحمد",
      "nodePath": [
        "nabi",
        "anas_malik",
        "thabit_bunani",
        "umara_zadhan",
        "ahmad_13539"
      ],
      "citationRefs": [
        "cit-ahmad-13539"
      ],
      "matnRefs": [
        "matn-turba-qadr"
      ],
      "hukm": "ضعيف بعمارة بن زاذان كثير الخطأ"
    }
  ],
  "matnVariants": [
    {
      "id": "matn-turba-ruya",
      "role": "variant",
      "label": "سياق الرؤيا والتربة الحمراء في طريق أم الفضل",
      "text": "رأيت كأن قطعة من جسد رسول الله قطعت فوضعت في حجري... فأتاني جبريل فأخبرني أن أمتي ستقتل ابني هذا وأتاني بتربة من تربته حمراء."
    },
    {
      "id": "matn-turba-qadr",
      "role": "nawa",
      "label": "أصل الإخبار بالمقتل والتربة",
      "text": "إن أمتك ستقتل ابنك هذا، وأراه من تربة الأرض التي يقتل بها."
    }
  ],
  "nodes": [
    {
      "id": "nabi",
      "kind": "nabi",
      "label": "النبي ﷺ"
    },
    {
      "id": "umm_fadl",
      "kind": "sahabi",
      "label": "أم الفضل بنت الحارث",
      "city": "madina"
    },
    {
      "id": "shaddad_abdullah",
      "kind": "rawi",
      "label": "أبو عمار شداد بن عبد الله",
      "city": "sham",
      "hukm": "thiqa"
    },
    {
      "id": "awzai",
      "kind": "rawi",
      "label": "الأوزاعي عبد الرحمن بن عمرو",
      "city": "sham",
      "hukm": "thiqa"
    },
    {
      "id": "muhammad_musab",
      "kind": "rawi",
      "label": "محمد بن مصعب القرقساني",
      "city": "baghdad",
      "hukm": "daif"
    },
    {
      "id": "muhammad_haytham",
      "kind": "rawi",
      "label": "محمد بن الهيثم القاضي",
      "city": "baghdad",
      "hukm": "thiqa"
    },
    {
      "id": "muhammad_ali_jawhari",
      "kind": "rawi",
      "label": "ابن المحرم محمد بن علي الجوهري",
      "city": "baghdad",
      "hukm": "maqbul"
    },
    {
      "id": "hakim_4818",
      "kind": "kitab",
      "label": "المستدرك للحاكم ح4818",
      "city": "khurasan"
    },
    {
      "id": "anas_malik",
      "kind": "sahabi",
      "label": "أنس بن مالك",
      "city": "basra"
    },
    {
      "id": "thabit_bunani",
      "kind": "rawi",
      "label": "ثابت البناني",
      "city": "basra",
      "hukm": "thiqa"
    },
    {
      "id": "umara_zadhan",
      "kind": "rawi",
      "label": "عمارة بن زاذان",
      "city": "basra",
      "hukm": "saduq"
    },
    {
      "id": "ahmad_13539",
      "kind": "kitab",
      "label": "مسند أحمد ح13539",
      "city": "baghdad"
    }
  ],
  "edges": [
    {
      "from": "nabi",
      "to": "umm_fadl",
      "transmission": "samaa",
      "hukm": "sahih"
    },
    {
      "from": "umm_fadl",
      "to": "shaddad_abdullah",
      "transmission": "munqati",
      "hukm": "munqati"
    },
    {
      "from": "shaddad_abdullah",
      "to": "awzai",
      "transmission": "samaa",
      "hukm": "sahih"
    },
    {
      "from": "awzai",
      "to": "muhammad_musab",
      "transmission": "samaa",
      "hukm": "daif"
    },
    {
      "from": "muhammad_musab",
      "to": "muhammad_haytham",
      "transmission": "samaa",
      "hukm": "daif"
    },
    {
      "from": "muhammad_haytham",
      "to": "muhammad_ali_jawhari",
      "transmission": "samaa",
      "hukm": "sahih"
    },
    {
      "from": "muhammad_ali_jawhari",
      "to": "hakim_4818",
      "transmission": "samaa",
      "hukm": "daif"
    },
    {
      "from": "nabi",
      "to": "anas_malik",
      "transmission": "samaa",
      "hukm": "sahih"
    },
    {
      "from": "anas_malik",
      "to": "thabit_bunani",
      "transmission": "samaa",
      "hukm": "sahih"
    },
    {
      "from": "thabit_bunani",
      "to": "umara_zadhan",
      "transmission": "samaa",
      "hukm": "daif"
    },
    {
      "from": "umara_zadhan",
      "to": "ahmad_13539",
      "transmission": "samaa",
      "hukm": "daif"
    }
  ],
  "changelog": [
    {
      "version": 1,
      "date": "2026-09-14",
      "note": "إنشاء خريطة أسانيد حديث تربة الحسين وبيان انقطاع طريق أم الفضل وتعدد شواهده الضعيفة"
    }
  ]
}
